ماده ۶۴ فصل نهم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مجازاتهای جایگزین حبس عبارت از دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی است که در صورت گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن، آثار ناشی از جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، وضعیت بزه دیده و سایر اوضاع و احوال، تعیین و اجراء می‌شود.

تبصره

دادگاه در ضمن حکم، به سنخیت و تناسب مجازات مورد حکم با شرایط و کیفیات مقرر در این ماده تصریح می کند. دادگاه نمی‌تواند به بیش از دو نوع از مجازاتهای جایگزین حکم دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید به جای زندان، چند نوع مجازات دیگر می‌توان تعیین کرد: دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی.

دادگاه فقط وقتی می‌تواند این مجازات‌ها را انتخاب کند که شاکی گذشت کرده باشد و جهات تخفیف هم وجود داشته باشد. در این حالت دادگاه با در نظر گرفتن نوع جرم، چگونگی ارتکاب آن، آثار جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، وضعیت بزه‌دیده و دیگر شرایط، مجازات جایگزین را تعیین و اجرا می‌کند.

بر اساس تبصره، دادگاه باید در متن حکم توضیح دهد که مجازاتی که تعیین کرده با شرایط و ویژگی‌های گفته‌شده در این ماده تناسب دارد. همچنین دادگاه نمی‌تواند بیش از دو نوع از این مجازات‌های جایگزین را با هم تعیین کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در پرونده‌ای محکوم شده و شاکی (مریم) گذشت کرده و برای علی جهات تخفیف وجود دارد؛ دادگاه با توجه به سن، شخصیت و سابقه او، به جای حبس دو نوع مجازات جایگزین تعیین می‌کند، مثلاً خدمات عمومی رایگان و جزای نقدی، و در حکم هم توضیح می‌دهد که این مجازات‌ها با شرایط او تناسب دارد.
فرض کنید دادگاه بخواهد سه نوع از مجازات‌های جایگزین را با هم تعیین کند؛ بر اساس تبصره این ماده، امکان تعیین بیش از دو نوع وجود ندارد.

سؤالات پرتکرار

مجازات‌های جایگزین حبس شامل چه چیزهایی است؟

بر اساس این ماده: دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی.

چه زمانی دادگاه می‌تواند مجازات جایگزین حبس تعیین کند؟

در صورتی که شاکی گذشت کرده باشد و جهات تخفیف وجود داشته باشد؛ دادگاه با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن، آثار ناشی از جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، وضعیت بزه‌دیده و سایر اوضاع و احوال، آن را تعیین و اجرا می‌کند.

آیا دادگاه می‌تواند چند نوع از این مجازات‌ها را با هم تعیین کند؟

خیر؛ طبق تبصره این ماده، دادگاه نمی‌تواند به بیش از دو نوع از مجازات‌های جایگزین حکم دهد و باید در ضمن حکم به تناسب مجازات با شرایط و کیفیات مقرر در این ماده تصریح کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←