ماده ۴۴۹ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ارش، دیه غیرمقدر است که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تاثیر آن بر سلامت مجنی علیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می کند. مقررات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد مگر اینکه در این قانون ترتیب دیگری مقرر شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده «ارش» را تعریف می‌کند. بر اساس این متن، ارش یک نوع دیه است که مقدارش در شرع مشخص نشده (به آن دیه غیرمقدر می‌گویند) و دادگاه باید میزان آن را تعیین کند.

دادگاه برای تعیین مقدار ارش چند چیز را در نظر می‌گیرد: نوع و کیفیت جنایت، تأثیری که آن جنایت بر سلامت آسیب‌دیده (مجنی‌علیه) گذاشته، و میزان خسارتی که وارد شده است. همچنین باید دیه مقدر (دیه‌ای که مقدارش مشخص است) را در نظر بگیرد و نظر کارشناس را هم جلب کند.

در پایان ماده گفته شده که مقررات مربوط به دیه مقدر در مورد ارش هم جریان دارد، مگر اینکه در همین قانون ترتیب دیگری تعیین شده باشد. یعنی اصل بر این است که همان قواعد دیه مقدر بر ارش هم اعمال شود، اما این قانون می‌تواند استثنا قائل شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در درگیری به دست مریم آسیب می‌زند و این آسیب از مواردی نیست که مقدار دیه‌اش در شرع مشخص شده باشد. در این حالت دادگاه با توجه به نوع و کیفیت این آسیب، تأثیرش بر سلامت مریم و میزان خسارت وارد شده، و با جلب نظر کارشناس، مقدار ارش را تعیین می‌کند.
فرض کنید بر اثر یک حادثه، به سلامت حسن صدمه‌ای وارد شود که دیه معین شرعی ندارد. دادگاه برای تعیین ارش، دیه مقدر را هم در نظر می‌گیرد و سپس با نظر کارشناس میزان آن را مشخص می‌کند.

سؤالات پرتکرار

ارش چیست؟

بر اساس این ماده، ارش دیه‌ای است که مقدارش در شرع تعیین نشده است و دادگاه آن را تعیین می‌کند.

دادگاه بر چه اساسی مقدار ارش را مشخص می‌کند؟

با لحاظ نوع و کیفیت جنایت، تأثیر آن بر سلامت مجنی‌علیه، میزان خسارت وارده، در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس.

آیا قواعد دیه مقدر به ارش هم مربوط می‌شود؟

بله، این ماده می‌گوید مقررات دیه مقدر در مورد ارش نیز جریان دارد، مگر اینکه در این قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←