ماده ۳۰۱ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قصاص در صورتی ثابت می‌شود که مرتکب، پدر یا از اجداد پدری مجنیٌ علیه نباشد و مجنیٌ علیه، عاقل و در دین با مرتکب مساوی باشد.

تبصره

چنانچه مجنیٌ علیه مسلمان باشد، مسلمان نبودن مرتکب، مانع قصاص نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برای ثابت شدن قصاص، سه شرط در متن ذکر شده است: اول اینکه مرتکب، پدر مجنیٌ علیه یا از اجداد پدری او نباشد؛ دوم اینکه مجنیٌ علیه عاقل باشد؛ سوم اینکه دین مجنیٌ علیه با دین مرتکب مساوی باشد.

تبصره ماده یک توضیح دارد: اگر مجنیٌ علیه مسلمان باشد، مسلمان نبودن مرتکب مانع قصاص نیست.

طبق همین متن، اگر یکی از این شرایط ذکر شده برقرار نباشد، قصاص ثابت نمی‌شود. متن دربارهٔ جزئیات بیشتر یا مواد دیگر چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی پدر مریم است و مریم را می‌کشد. طبق این متن، چون مرتکب پدر مجنیٌ علیه است، شرط لازم برای ثابت شدن قصاص وجود ندارد.
مریم مسلمان است و علی غیرمسلمان او را می‌کشد. تبصره می‌گوید مسلمان نبودن علی مانع قصاص نیست، در صورتی که سایر شرایط این ماده برقرار باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر قاتل پدر مقتول باشد، آیا قصاص ثابت می‌شود؟

طبق این ماده، قصاص وقتی ثابت می‌شود که مرتکب، پدر یا از اجداد پدری مجنیٌ علیه نباشد. پس اگر مرتکب پدر یا از اجداد پدری باشد، این شرط لازم برقرار نیست.

اگر مقتول مسلمان باشد و قاتل مسلمان نباشد، آیا این مانع قصاص است؟

تبصره می‌گوید چنانچه مجنیٌ علیه مسلمان باشد، مسلمان نبودن مرتکب مانع قصاص نیست.

آیا عاقل بودن مجنیٌ علیه شرط ثابت شدن قصاص است؟

بله، در متن ماده آمده است که مجنیٌ علیه باید عاقل باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←