این متن از قانون اجرای احکام مدنی دربارهٔ چگونگی اجرای حکم دادگاههای دادگستری است. بر اساس آن، حکم تا قطعی نشود یا در مواردی که قانون معین میکند قرار اجرای موقت صادر نشود، به موقع اجرا گذاشته نمیشود. اجرای حکم خودبهخود آغاز نمیشود؛ باید حکم به محکومعلیه یا وکیل یا قائممقام قانونی او ابلاغ شده باشد و محکومله یا نماینده یا قائممقام قانونی او اجرا را کتباً از دادگاه بخواهد. حکمی که موضوعش مشخص و معین نیست قابل اجرا نیست. بنابراین این مقررات به طرفهای دعوا، وکیل و قائممقام آنان، دادگاه، مدیر اجرا و دادورزها مربوط میشود.
برای اجرا معمولاً اجراییه صادر میشود که کار دادگاه نخستین است، مگر در مواردی که قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد؛ از جمله احکام اعلامی مانند اصالت یا بطلان سند و جایی که سازمانها و موسسات دولتی و وابسته به دولت طرف دعوا نبودهاند ولی اجرای حکم باید به وسیله آنان صورت گیرد. اجراییه باید نام و محل اقامت محکومله و محکومعلیه، مشخصات و موضوع حکم و این نکته که پرداخت حق اجرا بر عهده محکومعلیه است را داشته باشد و به امضای رییس دادگاه و مدیر دفتر رسیده و مهر شود. تعداد نسخهها به تعداد محکومعلیهم به علاوه دو نسخه است. ابلاغ اجراییه بر اساس مقررات آیین دادرسی مدنی و با در نظر گرفتن آخرین نشانی پرونده انجام میشود. اگر محکومعلیه پیش از ابلاغ محجور یا فوت کند، ابلاغ به ولی، قیم، امین، وصی، ورثه یا مدیر ترکه او صورت میگیرد و اگر پس از ابلاغ باشد، مطالب و اقدامات از طریق اخطاریه به آنان اطلاع داده میشود. در حالتی که نشانی اعلام نشود، مفاد اجراییه به شیوه مقرر آگهی و ده روز پس از آن اجرا میشود. دادگاه میتواند در صورت اشتباه در اجراییه، آن را باطل یا تصحیح کند یا عملیات اجرایی را لغو کند و دستور برگرداندن آنچه اجرا شده را بدهد.
مدیر اجرا کار خود را زیر ریاست و مسئولیت دادگاه انجام میدهد و به اندازه لازم دادورز در اختیار دارد. اگر دادورز نباشد یا به اندازه کافی نباشد، اجرا میتواند به وسیله مدیر دفتر، کارمندان دیگر دادگاه یا مأمورین شهربانی و ژاندارمری انجام شود. در برابر مقاومت یا سوءرفتار با دادورزها، میتوان از مأمورین شهربانی، ژاندارمری یا دژبانی کمک خواست و آنان مکلف به انجام درخواست هستند. اگر خواسته دادورز انجام نشود، صورتجلسه تنظیم و توسط مدیر اجرا برای تعقیب به مرجع صلاحیتدار فرستاده میشود. توهین یا مقاومت نیز صورتمجلس با امضای شهود و مأموران انتظامی حاضر دارد. کسی که مانع دادورز شود، مطابق قوانین کیفری مجازات و مسئول خسارتهای ناشی از عمل خود است. مدیران و دادورزها در موارد نسبت همسری، قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم، قیم یا وصی بودن یکی از طرفین یا کفیل امور او، و وجود دعوای مدنی یا کیفری نمیتوانند مأموریت اجرا را قبول کنند. اجراییه را همان دادگاهی که صادر کرده به اجرا میگذارد و اگر بخشی از عملیات اجرایی در حوزه دادگاه دیگری باشد، مدیر اجرا آن را به قسمت اجرای همان حوزه محول میکند. مدیر اجرا برای اجرای حکم پرونده تشکیل میدهد و اجراییه، تقاضاها و برگهای مرتبط را به ترتیب بایگانی میکند. طرفین پرونده اجرایی میتوانند آن را ملاحظه و از محتویات رونوشت یا فتوکپی بگیرند و هزینه آن به میزان مقرر در قانون آیین دادرسی مدنی دریافت میشود.