‌ماده ۱۰۱ قانون اجرای احکام مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

توقیف مال غیرمنقول که سابقه ثبت ندارد به‌عنوان مال محکوم‌علیه وقتی جایز است که محکوم‌علیه در آن تصرف مالکانه داشته باشد و یا محکوم‌علیه به موجب حکم نهایی، مالک شناخته شده باشد. در موردی که حکم بر مالکیت محکوم‌علیه صادر شده ولی به مرحله نهایی نرسیده باشد توقیف مال مزبور در ازای بدهی محکوم‌علیه جایز است ولی ادامه عملیات اجرایی موکول به صدور حکم نهایی است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ ملکی است که سابقهٔ ثبت ندارد (یعنی در دفترهای ثبت اسناد و املاک ثبت نشده است). طبق این ماده، چنین ملکی فقط در دو حالت می‌تواند به‌عنوان مال فرد بدهکار (محکوم‌علیه) توقیف شود: اول اینکه خود بدهکار در آن ملک به‌عنوان مالک تصرف داشته باشد، و دوم اینکه با یک حکم قطعی و نهایی، مالک بودن او شناخته شده باشد.

حالت سومی هم در متن آمده: اگر حکمی صادر شده باشد که بدهکار را مالک بشناسد ولی آن حکم هنوز قطعی و نهایی نشده باشد، توقیف ملک در برابر بدهی او اجازه داده شده است؛ اما ادامهٔ کارهای اجرایی (مثل فروش ملک) متوقف می‌ماند تا آن حکم نهایی شود.

این ماده تبصره ندارد و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

مریم از علی طلب دارد و حکم گرفته است. علی در خانه‌ای زندگی می‌کند که سند ثبتی ندارد و خودش آن را ساخته است. چون علی در این خانه تصرف مالکانه دارد، آن ملک می‌تواند به‌عنوان مال او توقیف شود.
حکمی صادر شده که علی را مالک زمینی بدون سابقهٔ ثبت بشناسد، ولی این حکم هنوز نهایی نشده است. طلبکار می‌تواند آن زمین را برای بدهی علی توقیف کند، اما فروش و ادامهٔ عملیات اجرایی باید تا نهایی شدن حکم صبر کند.

سؤالات پرتکرار

اگر ملکِ بدهکار سند ثبت ندارد، چه وقت می‌شود آن را توقیف کرد؟

وقتی که بدهکار در آن ملک تصرف مالکانه داشته باشد، یا با حکم نهایی مالک آن شناخته شده باشد.

اگر حکم مالکیت بدهکار صادر شده ولی هنوز نهایی نشده، تکلیف چیست؟

توقیف ملک به‌خاطر بدهی او جایز است، ولی ادامهٔ عملیات اجرایی تا صدور حکم نهایی متوقف می‌ماند.

منظور از «تصرف مالکانه» در این ماده چیست؟

همین متن فقط این عبارت را به کار برده و توضیح بیشتری دربارهٔ معنای آن نداده است؛ بنابراین تعریف دقیق آن از خود این ماده به‌دست نمی‌آید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اجرای احکام مدنی ←