ماده ۴۲ قانون اجرای احکام مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر‌گاه محکوم به عین معین منقول یا غیر منقول بوده و تسلیم آن به محکوم‌له ممکن باشد دادورز (‌ مامور اجرا) عین آن را گرفته و به‌ محکوم‌له می‌دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که حکم دادگاه مربوط به یک «عین معین» باشد؛ یعنی یک مال مشخص و معین (نه یک مال کلی یا پول) که دقیقاً همان مال در حکم تعیین شده است. چنین مالی می‌تواند منقول باشد (مثل خودرو یا فرش) یا غیرمنقول (مثل خانه یا زمین).

در این حالت، اگر تحویل دادن همان مال به «محکوم‌له» (کسی که حکم به نفع او صادر شده) ممکن باشد، مأمور اجرا (دادورز) خودِ آن مال را می‌گیرد و به محکوم‌له تحویل می‌دهد.

این ماده فقط ترتیب این نوع اجرا را بیان می‌کند و دربارهٔ حالتی که تحویل ممکن نباشد یا مال از بین رفته باشد، در همین متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

علی از مریم شکایت کرده و دادگاه حکم داده که مریم باید خودروی مشخصی (با شمارهٔ معین) را به علی برگرداند. چون خودرو یک عین معین منقول است و تحویل آن ممکن است، مأمور اجرا خودرو را می‌گیرد و به علی می‌دهد.
دادگاه حکم داده که یک واحد آپارتمان معین به مریم تحویل داده شود. آپارتمان عین معین غیرمنقول است؛ اگر تحویل آن ممکن باشد، مأمور اجرا آپارتمان را گرفته و به مریم تحویل می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر حکم دادگاه مربوط به یک مال مشخص باشد، چه کسی آن را به برندهٔ پرونده تحویل می‌دهد؟

بر اساس این ماده، مأمور اجرا (دادورز) خودِ آن مال معین را می‌گیرد و به محکوم‌له (برندهٔ پرونده) می‌دهد، به شرطی که تحویل آن ممکن باشد.

آیا فرقی می‌کند که مال مورد حکم، منقول باشد یا غیرمنقول؟

نه؛ این ماده هم مال منقول و هم مال غیرمنقول را شامل می‌شود و برای هر دو یک ترتیب اجرا بیان کرده است.

اگر تحویل دادن مال به برندهٔ پرونده ممکن نباشد، تکلیف چیست؟

این ماده فقط حالت ممکن بودن تحویل را بیان کرده و دربارهٔ حالتی که تحویل ممکن نباشد، در همین متن مطلبی گفته نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اجرای احکام مدنی ←