ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع به نفع مالک قسمتی از ملک مشاع صادر شده باشد از تمام ملک خلع ید می‌شود، ‌ولی تصرف محکوم‌له در ملک خلع ید شده مشمول مقررات املاک مشاعی است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که ملکی بین چند نفر مشترک است (ملک مشاع) و یکی از این شریکان، فقط مالک بخشی از آن ملک است. اگر دادگاه به نفع همین شریک، حکم بیرون‌راندن (خلع ید) فردی را صادر کند که کل ملک را در تصرف خود دارد، حکم به کل آن ملک اجرا می‌شود و آن فرد از تمام ملک بیرون رانده می‌شود، نه فقط از سهم شریک.

اما نکتهٔ دوم این است: پس از اجرای حکم، خودِ شریکی که حکم به نفع او صادر شده هم نمی‌تواند در کل ملک به‌صورت مستقل و بدون قید تصرف کند؛ تصرف او تابع مقررات مربوط به املاک مشاعی است؛ یعنی همان قواعدی که برای اموال مشترک وجود دارد.

به بیان ساده: بیرون کردن متصرف از کل ملک انجام می‌شود، ولی این باعث نمی‌شود که ملک به‌طور کامل از حالت مشترک خارج شود. متن ماده دربارهٔ جزئیات آن مقررات املاک مشاعی توضیحی نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی و دو نفر دیگر در ملکی مشترک شریک‌اند و علی فقط مالک بخشی از آن است. مریم کل این ملک را در تصرف دارد. اگر دادگاه به نفع علی حکم خلع ید صادر کند، مریم از تمام ملک بیرون رانده می‌شود، ولی تصرف خود علی در آن ملک تابع مقررات املاک مشاعی است.
حسن مالک بخشی از یک ملک مشترک است و حسین تمام ملک را در اختیار دارد. با صدور حکم خلع ید به نفع حسن، خلع ید نسبت به کل ملک اجرا می‌شود، اما این به معنای آن نیست که حسن می‌تواند در کل ملک خارج از قواعد املاک مشاعی تصرف کند.

سؤالات پرتکرار

اگر من فقط مالک بخشی از یک ملک مشترک باشم و کسی کل ملک را در تصرف داشته باشد، حکم خلع ید چه اثری دارد؟

اگر حکم خلع ید به نفع شما صادر شده باشد، آن فرد از تمام ملک بیرون رانده می‌شود، نه فقط از بخشی که شما مالک آن هستید.

بعد از بیرون راندن آن فرد، آیا من می‌توانم در کل ملک تصرف کنم؟

خیر؛ بر اساس همین متن، تصرف شما در ملک خلع ید شده تابع مقررات املاک مشاعی است.

منظور از «مقررات املاک مشاعی» در این ماده چیست؟

این ماده فقط به این مقررات ارجاع داده و جزئیات آن را توضیح نداده است؛ تنها گفته شده تصرف محکوم‌له تابع این مقررات است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اجرای احکام مدنی ←