ماده ۴ قانون اجرای احکام مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اجرای حکم با صدور اجراییه به عمل می‌آید مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. در مواردی که حکم دادگاه جنبه اعلامی داشته و مستلزم انجام عملی از طرف محکوم‌علیه نیست، از قبیل اعلام اصالت یا بطلان سند، اجراییه صادر نمی‌شود‌. همچنین در مواردی که سازمان‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت طرف دعوی نبوده ولی اجرای حکم باید به وسیله آن‌ها صورت گیرد صدور‌ اجراییه لازم نیست و سازمان‌ها و موسسات مزبور مکلفند به دستور دادگاه حکم را اجرا کنند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اصل این است که برای اجرای حکم، اجراییه صادر شود؛ مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. اجراییه یعنی اقدام یا برگه رسمی که برای اجرای حکم صادر می‌شود.

اگر حکم دادگاه فقط جنبه اعلامی داشته باشد و لازم نباشد کسی که علیه او حکم صادر شده کار عملی انجام دهد، اجراییه صادر نمی‌شود. متن قانون برای این حالت اعلام اصالت سند یا اعلام بطلان سند را مثال می‌زند.

همچنین اگر سازمان‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت طرف دعوا نبوده باشند، ولی اجرای حکم باید به وسیله آن‌ها صورت گیرد، صدور اجراییه لازم نیست. در این حالت، آن سازمان‌ها و موسسات مکلف‌اند به دستور دادگاه حکم را اجرا کنند.

مصادیق واقعی

علی و مریم بر سر یک سند اختلاف دارند. دادگاه فقط اعلام می‌کند که آن سند باطل است و انجام کاری از طرف مریم را نمی‌خواهد. چون حکم اعلامی است، اجراییه صادر نمی‌شود.
در یک دعوا، یک اداره دولتی طرف دعوا نیست، اما دادگاه می‌گوید بخشی از حکم باید توسط همان اداره اجرا شود. طبق این ماده اجراییه لازم نیست و آن اداره باید به دستور دادگاه حکم را اجرا کند.

سؤالات پرتکرار

آیا برای اجرای هر حکمی اجراییه صادر می‌شود؟

نه؛ اصل این است که اجراییه صادر شود، مگر اینکه در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

اگر حکم دادگاه فقط اصالت یا بطلان یک سند را اعلام کند، اجراییه صادر می‌شود؟

طبق این ماده، در این حالت اجراییه صادر نمی‌شود.

اگر سازمان دولتی طرف دعوا نباشد ولی اجرای حکم به عهده آن باشد، چه می‌شود؟

صدور اجراییه لازم نیست و آن سازمان یا موسسه مکلف است به دستور دادگاه حکم را اجرا کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اجرای احکام مدنی ←