ماده ۴۵ قانون اجرای احکام مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر‌گاه در محلی که باید خلع ید شود اموالی از محکوم‌علیه یا شخص دیگری باشد و صاحب مال از بردن آن خودداری کند و یا به او دسترسی نباشد دادورز (‌مامور اجرا) صورت تفصیلی اموال مذکور را تهیه و به ترتیب زیر عمل می‌کند: ۱ - اسناد و اوراق بهادار و جواهر و وجه نقد به صندوق دادگستری یا یکی از بانک‌ها سپرده می‌شود. ۲ - اموال ضایع شدنی و اشیایی که بهای آن‌ها متناسب با هزینه نگاهداری نباشد به فروش رسیده و حاصل فروش پس از کسر هزینه‌های مربوط به صندوق دادگستری سپرده می‌شود تا به صاحب آن مسترد گردد. ۳ - در مورد سایر اموال دادورز (‌مامور اجرا) آن‌ها را در‌‌ همان محل یا محل مناسب دیگری محفوظ نگاهداشته و یا به حافظ سپرده و رسید دریافت می‌دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده مربوط به زمانی است که باید محلی «خلع ید» شود؛ یعنی کسی به حکم مرجع قضایی باید آن محل را تخلیه کند. اگر در آن محل اموالی باشد که به محکوم‌علیه (کسی که حکم علیه او صادر شده) یا شخص دیگری تعلق دارد و صاحب آن مال از بردن اموالش خودداری کند یا در دسترس نباشد، مأمور اجرا (دادورز) فهرست کامل و جزئی آن اموال را تهیه می‌کند.

سپس مأمور اجرا بر اساس نوع مال اقدام می‌کند: اسناد، اوراق بهادار، جواهر و پول نقد را به صندوق دادگستری یا یکی از بانک‌ها می‌سپارد. اموالی که زود فاسد می‌شوند یا ارزششان با هزینه نگهداری‌شان نمی‌سازد، فروخته می‌شوند و پول حاصل از فروش پس از کسر هزینه‌های مربوط، به صندوق دادگستری سپرده می‌شود تا به صاحب مال برگردانده شود. دربارهٔ سایر اموال، مأمور اجرا آن‌ها را در همان محل یا جای مناسب دیگری نگه می‌دارد، یا به یک نگهبان/امین می‌سپارد و رسید می‌گیرد.

نکته: این ماده به تبصره‌ای ارجاع نداده و متن آن سه بند دارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی حکم خلع ید از یک انبار را گرفته است. در انبار مقداری طلا و پول نقد و اسناد متعلق به مریم (که در دسترس نیست) وجود دارد؛ مأمور اجرا ابتدا فهرست این اموال را تهیه می‌کند و طلا، پول نقد و اسناد را به صندوق دادگستری یا یکی از بانک‌ها می‌سپارد.
در همان انبار مقداری میوه یا مواد غذایی زودفاسدشدنی باشد؛ مأمور اجرا این اموال را می‌فروشد و پول آن را پس از کسر هزینه‌ها به صندوق دادگستری می‌سپارد تا به صاحبش بازگردانده شود. وسایل دیگری مثل یخچال و فرش که ضایع‌شدنی نیستند، در همان محل یا جای مناسب دیگری نگه داشته یا به یک امین سپرده می‌شوند و رسید گرفته می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر اموال من در محلی باشد که حکم تخلیه گرفته و من نتوانم بروم، تکلیف چیست؟

بر اساس این ماده، مأمور اجرا ابتدا فهرست تفصیلی اموال را تهیه می‌کند و سپس بر اساس نوع مال عمل می‌کند: اسناد، اوراق بهادار، جواهر و پول نقد به صندوق دادگستری یا یک بانک سپرده می‌شود؛ اموال زودفاسدشدنی یا اموالی که ارزششان با هزینه نگهداری نمی‌سازد فروخته می‌شود و پولش پس از کسر هزینه‌ها به صندوق دادگستری سپرده می‌شود تا به صاحب آن برگردد؛ سایر اموال در همان محل یا جای مناسب دیگر نگه داشته یا به امین سپرده می‌شود.

پول نقد و طلا و اسنادی که در محل تخلیه پیدا شود، کجا نگهداری می‌شود؟

طبق بند ۱ این ماده، اسناد و اوراق بهادار و جواهر و وجه نقد به صندوق دادگستری یا یکی از بانک‌ها سپرده می‌شود.

اگر صاحب مال از بردن اموالش خودداری کند یا در دسترس نباشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

مأمور اجرا صورت تفصیلی (فهرست کامل) اموال را تهیه می‌کند و سپس بر اساس سه بند این ماده — سپردن اشیای ارزشمند و پول به صندوق دادگستری یا بانک، فروش اموال ضایع‌شدنی، و نگهداری یا سپردن سایر اموال به امین — اقدام می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اجرای احکام مدنی ←