قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی

قانون عادیمصوب ۱۳۵۲/۱۰/۰۶۱۲ مادهآخرین به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

خلاصهٔ قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی

این قانون دربارهٔ ترجمه و تکثیر کتاب‌ها، نشریات و آثار صوتی است و حقوقی را برای مترجمان، پديدآورندگان و صاحبان حق در نظر می‌گیرد. طبق ماده ۱، حق تکثیر، بهره‌برداری، نشر و پخش هر ترجمه نخست از خود مترجم است و پس از او به وارث قانونی‌اش می‌رسد؛ این حق پس از انتقال به وارث، از تاریخ فوت مترجم سی سال ادامه دارد. این حقوق قابل انتقال به شخص دیگر هم هست و در همهٔ موارد استفاده از ترجمه، ذکر نام مترجم الزامی است. متن دربارهٔ مدت این حق در زمان خود مترجم چیزی نمی‌گوید و این بخش مبهم است.

بر پایهٔ مواد ۲ و ۳، تکثیر کتاب‌ها و نشریات به همان زبان و شکل چاپ‌شده، اگر به قصد فروش یا بهره‌برداری مادی و از راه‌هایی مثل افست، عکس‌برداری یا روش‌های مشابه باشد، بدون اجازه صاحب حق ممنوع است؛ همچنین نسخه‌برداری، ضبط یا تکثیر آثار صوتی ضبط‌شده و برنامه‌های رادیو و تلویزیون و هر پخش دیگر، بدون اجازه صاحبان حق یا تولیدکنندگان انحصاری یا قائم‌مقام قانونی آنان برای فروش ممنوع است. در این متن، «صاحب حق» تعریف نشده و مصداق‌های «طرق مشابه» مشخص نیست. ماده ۴ حمایت از صفحات و نوارهای موسیقی و صوتی را به درج مواردی مانند علامت بین‌المللی P لاتین داخل دایره، تاریخ انتشار، نام و نشانی تولیدکننده، نام و نشانی نماینده انحصاری و علامت تجاری روی نسخه یا جلد آن مشروط کرده است.

ماده ۵ تکثیر و نسخه‌برداری از کتب، نشریات و آثار صوتی موضوع مواد دو و سه را در دو حالت مجاز می‌داند: استفاده در کارهای آموزشی یا تحقیقات علمی، به شرط نداشتن جنبه سودآوری و تصویب اجازه نسخه‌برداری از سوی وزارت فرهنگ و هنر؛ و در تبصره، نسخه‌برداری برای استفاده شخصی و خصوصی بی‌مانع دانسته شده است. روشن نیست که شرط‌های ماده به حالت تبصره هم مربوط می‌شود یا نه. ماده ۶ با شرط وجود عهدنامه یا معامله متقابل، حمایت‌های این قانون را به اتباع کشورهای دیگر هم تعمیم می‌دهد.

از نظر ضمانت اجرا، ماده ۷ برای انجام آگاهانه و عامدانه کارهای خلاف مقررات مواد ۱ و ۲ و ۳ و نیز وارد کردن یا صادر کردن چیزهای موضوع ماده ۳ که در خارج به طور غیرمجاز تهیه شده‌اند، علاوه بر پرداخت خسارت شاکی خصوصی، حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال پیش‌بینی کرده است. ماده ۸ مسئولیت اشخاص حقوقی و شخص حقیقی‌ای که جرم از تصمیم او ناشی شده و جبران خسارت از اموال آن‌ها را مطرح می‌کند. ماده ۹ مراجع قضایی را مکلف می‌کند به تقاضای شاکی خصوصی در پروندهٔ در جریان، دربارهٔ جلوگیری از نشر، پخش و عرضه و ضبط کتب، نشریات و آثار صوتی موضوع شکایت تصمیم مناسب بگیرند. ماده ۱۲ شروع پیگیری کیفری را به شکایت شخص زیان‌دیده وابسته کرده و گذشت او را موجب توقف پرونده و اجرای حکم دانسته است. مواد ۱۰ و ۱۱ رابطهٔ این قانون با قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان را روشن می‌کنند؛ به این معنا که مقررات این قانون در مورد اثری که زیر حمایت آن قانون باشد اجرا نمی‌شود و این قانون حقوق اشخاص مذکور در آن قانون را از بین نمی‌برد یا کم نمی‌کند. در متن ارائه‌شده دربارهٔ اینکه این مقرره اکنون معتبر است یا اصلاح/نسخ شده چیزی گفته نشده و برخی از مواد فقط به مواد دیگر ارجاع داده‌اند بدون اینکه محتوای آن‌ها در همین متن آمده باشد.

ماده ۱

حق تکثیر یا تجدید چاپ و بهره‌برداری و نشر و پخش هر ترجمه‌ای با مترجم و یا وارث قانونی او است. مدت استفاده از این حقوق که بوارث منتقل میشود از تاریخ مرگ مترجم سی سال است. حقوق مذکور در این ماده قابل انتقال بغیر است و انتقال گیرنده از نظر استفاده از این حقوق قائم مقام انتقال دهنده برای استفاده از بقیه مدت از این حق خواهد بود. ذکر نام مترجم در تمام موارد استفاده الزامی است.

ماده ۲

تکثیر کتب و نشریات به همان زبان و شکلی که چاپ شده به قصد فروش یا بهره‌برداری مادی از طریق افست یا عکسبرداری یا طرق مشابه بدون اجازه صاحب حق ممنوع است.

ماده ۳

نسخه‌برداری یا ضبط یا تکثیر آثار صوتی که بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیله دیگر ضبط شده است بدون اجازه صاحبان حق یا تولید کنندگان انحصاری یا قائم مقام قانونی آنان برای فروش ممنوع است. حکم مذکور در این ماده شامل نسخه‌برداری یا ضبط یا تکثیر از برنامه‌های رادیو و تلویزیون یا هر گونه پخش دیگر نیز خواهد بود.

ماده ۴

صفحات یا نوارهای موسیقی و صوتی در صورتی حمایت میشود که در روی هر نسخه یا جلد آن علامت بین‌المللی پ لاتین و در داخل دایره و تاریخ انتشار و نام و نشانی تولید کننده و نماینده انحصاری و علامت تجاری ذکر شده باشد.

ماده ۵

تکثیر و نسخه‌برداری از کتب و نشریات آثار صوتی موضوع مواد دو و سه این قانون به منظور استفاده در کارهای مربوط بآموزش یا تحقیقات علمی مجاز خواهد بود مشروط بر اینکه جنبه انتفاعی نداشته باشد و اجازه نسخه برداری از آنها قبلا به تصویب وزارت فرهنگ و هنر رسیده باشد.

تبصره

نسخه‌برداری از کتب و نشریات و آثار صوتی موضوع مواد دو و سه این قانون در صورتی که برای استفاده شخصی و خصوصی باشد بلامانع است.

ماده ۶

در مورد تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی حمایتهای مذکور در این قانون به شرط وجود عهدنامه یا معامله متقابل نسبت باتباع سایر‌کشورها نیز جاری است.

ماده ۷

اشخاصی که عالماً و عامداً مرتکب یکی از اعمال زیر شوند علاوه بر تادیه خسارات شاکی خصوصی به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا یک سال محکوم خواهند شد: ۱ - کسانی که خلاف مقررات مواد یک و دو و سه این قانون عمل کنند. ۲ - کسانی که اشیاء مذکور در ماده ۳ را که به طور غیر مجاز در خارج تهیه شده به کشور وارد یا صادر کنند.

ماده ۸

هر گاه متخلف از این قانون شخص حقوقی باشد علاوه بر تعقیب جزایی شخص حقیقی مسئول که جرم ناشی از تصمیم او باشد خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص حقوقی جبران خواهد شد. در صورتی که اموال شخص حقوقی بتنهایی تکافو نکند مابه‌التفاوت از اموال شخص حقیقی مسئول جبران میشود.

ماده ۹

مراجع قضایی مکلفند ضمن رسیدگی به شکایت شاکی خصوصی بتقاضای او نسبت بجلوگیری از نشر و پخش و عرضه کتب و‌نشریات و آثار صوتی موضوع شکایت و ضبط آن تصمیم مقتضی اتخاذ کنند.

ماده ۱۰

احکام مذکور در این قانون موقعی جاری است که آثار موضوع این قانون مشمول حمایتهای مذکور در قانون حمایت حقوقی مولفان و‌مصنفان و هنرمندان نباشد در غیر این صورت مقررات قانون مزبور نسبت بآثار موضوع این قانون ملاک خواهد بود.

ماده ۱۱

مقررات این قانون در هیچ مورد حقوق اشخاص مذکور در قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان را نفی نمی‌کند و محدود نمیسازد.

ماده ۱۲

تعقیب بزه‌های مذکور در این قانون منوط به شکایت شاکی خصوصی است و با گذشت او تعقیب یا اجرای حکم موقوف میشود. قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده و یک تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز دوشنبه ۲۶ر۹ر۱۳۵۲ در جلسه روز پنجشنبه ششم دیماه یکهزار و سیصد و پنجاه و دو شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی دریافت فایل پی‌دی‌اف