قانون مبارزه با قاچاق انسان

قانون عادیمصوب ۱۳۸۳/۰۴/۲۸۸ مادهآخرین به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

خلاصهٔ قانون مبارزه با قاچاق انسان

این متن قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب ۱۳۸۳/۰۴/۲۸ است. ماده ۱ قاچاق انسان را تعریف می‌کند: خارج کردن، وارد کردن یا ترانزیت فرد یا افراد از مرزهای کشور — چه مجاز و چه غیرمجاز — اگر با اجبار، اکراه، تهدید، خدعه و نیرنگ، سوء استفاده از قدرت یا موقعیت خود، یا سوء استفاده از وضعیت خود فرد انجام شود و به قصد فحشاء یا برداشت اعضاء و جوارح، بردگی و ازدواج باشد، قاچاق انسان است. بند ب می‌گوید بعد از عبور فرد از مرز، اگر کسی او را تحویل بگیرد، منتقل کند، مخفی کند یا شرایط مخفی شدنش را فراهم کند و این کار با همان مقصود باشد، نیز قاچاق انسان محسوب می‌شود. متن درباره اینکه «مجاز یا غیرمجاز» دقیقاً به کدام بخش جمله برمی‌گردد توضیح بیشتری نداده است.

ماده ۲ سه دسته کار را در حکم «قاچاق انسان» می‌داند: تشکیل یا اداره یک دسته یا گروه با هدف انجام کارهای موضوع ماده (۱) این قانون؛ جابه‌جایی افراد به صورت خارج کردن از کشور، وارد کردن به کشور یا ترانزیت، و همچنین حمل یا انتقال فرد یا افراد، چه با اجازهٔ قانونی و چه بدون آن، به شرط «سازمان‌یافته» بودن و برای فحشاء یا دیگر هدف‌های گفته‌شده در ماده (۱)، که در این بند رضایت خود فرد تغییری در حکم ایجاد نمی‌کند؛ و جابه‌جایی «غیرمجاز» افراد با قصد فحشاء که رضایت فرد مؤثر نیست و در متن این بند شرط «سازمان‌یافته» بودن ذکر نشده است. ماده ۳ می‌گوید اگر کار انجام‌شده در قانون مجازات اسلامی «قاچاق انسان» شمرده شود، مجازات همان مجازات قانون مجازات اسلامی است؛ در غیر این صورت دادگاه حبس از دو تا ده سال و پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر وجوه یا اموال به‌دست‌آمده از جرم، یا وجوه و اموالی که بزه‌دیده یا شخص ثالث داده و قرار بوده به مرتکب پرداخت شود، تعیین می‌کند. تبصره ۲ همین ماده شروع به ارتکاب جرم‌های این قانون را در صورت عدم حصول نتیجه بدون خواست مرتکب، شش ماه تا دو سال حبس می‌داند. تبصره ۳ مجازات معاونت در جرم «قاچاق انسان» را دو تا پنج سال حبس (حسب مورد) و جزای نقدی معادل وجوه یا اموال به‌دست‌آمده از جرم یا وجوه و اموالی که بزه‌دیده یا شخص ثالث داده و قرار بوده به مرتکب پرداخت شود، تعیین کرده است. تبصره ۱ فقط اعلام می‌کند تبصره‌ای از این ماده به موجب بند ۲ ماده ۵۱ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹/۰۲/۲ نسخ شده است؛ متن این ماده توضیح نمی‌دهد که آن تبصره چه بوده.

ماده ۴ می‌گوید اگر کارکنان دولت یا شرکت‌ها و سازمان‌های وابسته به دولت، نیروهای مسلح، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، یا به طور کلی کارکنان قوای سه‌گانه به هر شکلی در جرائم موضوع این قانون دخالت داشته باشند، علاوه بر مجازات‌های این قانون، با توجه به نقش فرد به انفصال موقت یا دائم از خدمت محکوم می‌شوند. ماده ۵ درباره شرکت‌ها و موسسات خصوصی است که با هدف انجام جرائم موضوع همین قانون تشکیل می‌شوند؛ حتی اگر با نام و عنوان دیگری فعالیت کنند، علاوه بر مجازات‌های قانونی، پروانه فعالیت یا مجوز مربوطشان باطل و موسسه یا شرکت به دستور مقام قضائی تعطیل می‌شود. ماده ۶ می‌گوید اگر «قاچاق انسان» همراه با جرائم دیگری انجام شود، مرتکب یا مرتکبان تنها به مجازات قاچاق انسان بسنده نمی‌شوند و علاوه بر مجازات این قانون، به مجازات‌های مربوط به آن عناوین دیگر هم محکوم می‌شوند. ماده ۷ مقرر می‌کند اگر شخصی تبعه ایران باشد و در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب یکی از جرائم موضوع این قانون شود، مقررات همین قانون درباره او اعمال می‌شود. ماده ۸ می‌گوید هر شیء، ابزار یا وسیله نقلیه‌ای که با آگاهی و عمد به کار «قاچاق انسان» اختصاص داده شود، به نفع دولت ضبط می‌شود.

ماده ۱

قاچاق انسان عبارتست از: الف - خارج یا وارد ساختن و یا ترانزیت مجاز یا غیرمجاز فرد یا افراد از مرزهای‌ کشور با اجبار و اکراه یا تهدید یا خدعه و نیرنگ و یا با سوء استفاده از قدرت یا موقعیت‌ خود یا سوء استفاده از وضعیت فرد یا افراد یاد شده، به قصد فحشاء یا برداشت اعضاء و‌ جوارح، بردگی و ازدواج. ب - تحویل گرفتن یا انتقال دادن یا مخفی نمودن یا فراهم ساختن موجبات اخفاء‌ فرد یا افراد موضوع بند (الف) این ماده پس از عبور از مرز با همان مقصود.

ماده ۲

اعمال زیر در حکم «قاچاق انسان» محسوب می‌ شود: الف - تشکیل یا اداره دسته یا گروه که هدف آن انجام امور موضوع ماده (۱) این ‌قانون باشد. ب - عبور دادن (خارج یا وارد ساختن و یا ترانزیت)، حمل یا انتقال مجاز یا‌غیرمجاز فرد یا افراد به طور سازمان یافته برای فحشاء یا سایر مقاصد موضوع ماده (۱) این ‌قانون هر چند با رضایت آنان باشد. ج- عبور دادن (خارج یا وارد ساختن و یا ترانزیت)، حمل یا انتقال غیرمجاز افراد به‌ قصد فحشاء هر چند با رضایت آنان باشد.

ماده ۳

چنانچه عمل مرتکب «قاچاق انسان» از مصادیق مندرج در قانون مجازات ‌اسلامی‌باشد مطابق مجازات ‌های مقرر در قانون یاد شده و در غیر این صورت به حبس از ‌دو تا ده سال و پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر وجوه یا اموال حاصل از بزه یا وجوه و‌ اموالی که از طرف بزه دیده یا شخص ثالث و عده پرداخت آن به مرتکب داده شده ‌است،‌ محکوم می‌ شود.

تبصره ۱

به موجب بند ۲ ماده ۵۱ قانون قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹/۰۲/۲ نسخ شده است.

تبصره ۲

کسی که شروع به ارتکاب جرائم موضوع این قانون نماید لیکن نتیجه ‌منظور بدون اراده وی محقق نگردد، به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌ گردد.

تبصره ۳

مجازات معاونت در جرم «قاچاق انسان» به میزان دو تا پنج سال حبس ‌حسب مورد و نیز جزای نقدی معادل وجوه یا اموال حاصل از بزه یا وجوه و اموالی که از ‌طرف بزه دیده یا شخص ثالث و عده پرداخت آن به مرتکب داده شده ‌است، خواهد بود.

ماده ۴

هرگاه کارکنان دولت یا موسسات، شرکتها و سازمانهای وابسته به دولت و ‌نیروهای مسلح یا موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی یا به‌ طور کلی کارکنان قوای سه‌ گانه به نحوی از انحاء در جرائم موضوع این قانون دخالت ‌داشته‌ باشند، علاوه بر مجازاتهای مقرر در این قانون، با توجه به نقش مجرم به انفصال‌ موقت یا دائم از خدمت محکوم خواهند شد.

ماده ۵

چنانچه موسسات و شرکتهای خصوصی به قصد ارتکاب جرائم موضوع‌ این قانون، ولو با نام و عنوان دیگری تشکیل شده باشند، علاوه بر اعمال مجازاتهای مقرر، ‌پروانه فعالیت یا مجوز مربوط ابطال و موسسه و شرکت به دستور مقام قضائی تعطیل‌ خواهد گردید.

ماده ۶

چنانچه «قاچاق انسان» توام با ارتکاب جرائم دیگری تحقق یابد، مرتکب یا‌ مرتکبان علاوه بر مجازات مقرر در این قانون، به مجازاتهای مربوط به آن عناوین نیز‌ محکوم خواهند شد.

ماده ۷

هر تبعه ایرانی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب یکی از جرائم موضوع ‌این قانون گردد، مشمول مقررات این قانون خواهد بود.

ماده ۸

تمامی اشیاء، اسباب و وسائط نقلیه‌ ای که عالماً و عامداً به امر «قاچاق‌ انسان» اختصاص داده شده ‌اند به نفع دولت ضبط خواهد شد.