این ماده دربارهٔ «عوارض سبز» است؛ یعنی مبلغی که واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و خدماتی آلاینده باید علاوه بر مالیاتهای دیگر بپردازند. اگر سازمان حفاظت محیطزیست تشخیص بدهد که چنین واحدی حدود مجاز و استانداردهای زیستمحیطی را رعایت نمیکند و آن واحد در مهلتی که سازمان تعیین میکند آلایندگی خود را برطرف نکند، بر اساس معیارهایی مثل شدت، مدت، نوع و مکان آلایندگی، با یکی از سه نرخ نیمدرصد، یکدرصد یا یکونیمدرصد و بر مبنای فروش کالا یا خدماتش مشمول عوارض سبز میشود. این حکم برای همهٔ واحدهای آلاینده است؛ چه معاف، چه غیرمعاف، چه صادراتی و چه واحدهای مستقر در مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی.
معیارهایی که سازمان محیطزیست برای تعیین سطح آلایندگی واحدها استفاده میکند، حداکثر سهماه پس از لازمالاجراءشدن این قانون توسط کارگروهی از نمایندگان سازمان حفاظت محیطزیست و وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صنعت، معدن و تجارت، کشور و امور اقتصادی و دارایی (سازمان) تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد. میزان فروش این واحدها هم بر اساس سامانه مودیان یا اظهارنامهای که به همین منظور به سازمان ارائه میشود تعیین میگردد.
تبصرههای این ماده جزئیات اجرا را روشن میکند: اگر واحد خطوط تولیدی جدا با محصول مستقل داشته باشد، عوارض فقط از خطوط آلاینده گرفته میشود؛ اگر واحد در قبال گرفتن کارمزد مشخص تولید کند، درآمد آن تولید با پنج برابر نرخهای صدر ماده مشمول عوارض سبز است، با استثنای شرکتهای زنجیره تولید بنزین و سوخت هواپیما، نفتسفید، نفتکوره، نفتگاز، گازطبیعی و برق. سازمان محیطزیست باید تا ششماه پس از لازمالاجراءشدن قانون پایگاه اطلاعاتی واحدهای آلاینده را بسازد و نام و سطح آلایندگی آنها را در آن ثبت و بهروز کند؛ ثبت نام یا افزایش سطح آلایندگی از ابتدای دوره مالیاتی بعد اثر دارد و حذف نام یا کاهش سطح آلایندگی از ابتدای همان دوره. همچنین سازمان باید حداکثر تا یکماه از درخواست واحد آلاینده نظر بدهد و اگر نداده باشد، واحد خودکار از فهرست خارج میشود؛ سرمایهگذاری برای رفع یا کاهش آلایندگی هم در صورت تأیید از بدهی عوارض کسر میشود و اگر به رفع یا کاهش منجر نشود، هزینه قابل قبول مالیاتی است. اظهارنامه هر دوره باید حداکثر تا پایان ماه پس از انقضای دوره تسلیم و عوارض واریز شود؛ عدم تسلیم بهموقع جریمه غیرقابل بخشودگی دهدرصد عوارض را دارد و تأخیر در پرداخت مشمول جریمه موضوع ماده (۳۷) این قانون میشود. واحدهای عضو سامانه مودیان ملزم به دادن این اظهارنامه نیستند و سازمان بر اساس فروش ابرازی آنها در سامانه مودیان عوارض را وصول میکند.