ماده ۵ قانون صدور چک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۷/۸/۱۳

در صورتی که موجودی حساب صادرکننده چک نزد بانک کمتر از مبلغ چک باشد، به تقاضای دارنده چک بانک مکلف است مبلغ موجودی در حساب را به دارنده چک بپردازد و دارنده با قید مبلغ دریافت شده در پشت چک، آن را به بانک تسلیم نماید. بانک مکلف است بنا بر درخواست دارنده چک فوراً کسری مبلغ چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی وارد نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهینامه‌ای با مشخصات مذکور در ماده قبل، آن را به متقاضی تحویل دهد. به گواهینامه فاقد کد رهگیری در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود. چک مزبور نسبت به مبلغی که پرداخت نگردیده، بی محل محسوب و گواهینامه بانک در این مورد برای دارنده چک جانشین اصل چک می‌شود. در مورد این ماده نیز بانک مکلف است اعلامیه مذکور در ماده قبل را برای صاحب حساب ارسال نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که پول موجود در حساب کسی که چک صادر کرده، از مبلغ چک کمتر باشد. در این حالت، اگر دارندهٔ چک درخواست کند، بانک باید مقدار موجودی حساب را به او بپردازد و دارنده هم مبلغی را که گرفته، پشت چک بنویسد و چک را به بانک بدهد.

بانک باید به درخواست دارندهٔ چک، بلافاصله مقدار کسری (تفاوت مبلغ چک با موجودی) را در سامانهٔ یکپارچهٔ بانک مرکزی ثبت کند و کد رهگیری بگیرد، آن کد را در گواهی‌نامه‌ای که مشخصاتش در مادهٔ قبل آمده بنویسد و گواهی‌نامه را به درخواست‌کننده بدهد. اگر این گواهی‌نامه کد رهگیری نداشته باشد، در مراجع قضائی و ثبتی به آن توجه نمی‌شود (یعنی اثری بر آن بار نمی‌کنند).

آن مقدار از چک که پرداخت نشده، «بی‌محل» حساب می‌شود و گواهی‌نامهٔ بانک در این مورد، جای اصل چک را برای دارندهٔ چک می‌گیرد. همچنین بانک باید همان اعلامیه‌ای را که در مادهٔ قبل گفته شده، برای صاحب حساب بفرستد. این ماده به «مادهٔ قبل» ارجاع داده، اما محتوای آن ماده در این متن نیامده است. همچنین متن این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

علی برای مریم چکی به مبلغ ده میلیون صادر می‌کند، اما در حساب او فقط چهار میلیون موجود است. مریم به بانک مراجعه می‌کند؛ بانک چهار میلیون را به او می‌پردازد، مریم آن مبلغ را پشت چک می‌نویسد و چک را تحویل بانک می‌دهد. بانک کسری مبلغ را در سامانهٔ بانک مرکزی ثبت می‌کند و کد رهگیری را در گواهی‌نامه می‌نویسد و به مریم می‌دهد.
اگر همان گواهی‌نامه بدون کد رهگیری به مریم داده شود، این متن می‌گوید در مراجع قضائی و ثبتی به آن ترتیب اثر داده نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر پول حساب صادرکنندهٔ چک از مبلغ چک کمتر باشد، بانک چه کاری انجام می‌دهد؟

به تقاضای دارندهٔ چک، بانک باید مبلغ موجودی حساب را به دارنده بپردازد و دارنده با نوشتن مبلغ دریافتی در پشت چک، آن را به بانک تسلیم کند.

گواهی‌نامه‌ای که بانک می‌دهد چه ویژگی‌ای باید داشته باشد؟

بانک باید به درخواست دارندهٔ چک فوراً کسری مبلغ را در سامانهٔ یکپارچهٔ بانک مرکزی وارد کند و با گرفتن کد رهگیری و درج آن در گواهی‌نامه‌ای با مشخصات گفته‌شده در مادهٔ قبل، آن را به متقاضی بدهد. به گواهی‌نامهٔ بدون کد رهگیری در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود.

وضعیت خود چک نسبت به مبلغی که پرداخت نشده چیست؟

بر اساس این متن، چک نسبت به مبلغی که پرداخت نگردیده «بی‌محل» حساب می‌شود و گواهی‌نامهٔ بانک در این مورد برای دارندهٔ چک جانشین اصل چک می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون صدور چک ←