ماده ۴ قانون صدور چک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۷/۸/۱۳

هرگاه وجه چک به علتی از علل مندرج در ماده (۳) پرداخت نگردد، بانک مکلف است بنا بر درخواست دارنده چک فوراً غیرقابل پرداخت بودن آن را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهینامه‌ای که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده در آن ذکر شده باشد، علت یا علل عدم پرداخت را صریحا قید و آن را امضاء و مهر و به متقاضی تسلیم نماید. به گواهینامه فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود. در برگ مزبور باید مطابقت یا عدم مطابقت امضای صادرکننده با نمونه امضای موجود در بانک (در حدود عرف بانکداری) از طرف بانک گواهی شود. بانک مکلف است به منظور اطلاع صادرکننده چک، فورا نسخه دوم این برگ را به آخرین نشانی صاحب حساب که در بانک موجود است، ارسال دارد. در برگ مزبور باید نام و نام خانوادگی و نشانی کامل دارنده چک نیز قید گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کاری است که بانک باید وقتی وجه چک پرداخت نمی‌شود انجام دهد. اگر وجه چک به یکی از علت‌هایی که در ماده (۳) این قانون آمده پرداخت نشود، بانک موظف است به درخواست دارندهٔ چک، فوراً «غیرقابل پرداخت بودن» چک را در سامانهٔ یکپارچهٔ بانک مرکزی ثبت کند و با گرفتن کد رهگیری، گواهی‌نامه‌ای به متقاضی بدهد. در این گواهی‌نامه باید مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده نوشته شود، علت یا علل عدم پرداخت صریحاً قید شود و برگ امضا و مهر شود. این متن به ماده (۳) ارجاع داده، اما نمی‌گوید آن علت‌ها چه هستند.

در همین برگ باید از طرف بانک گواهی شود که امضای صادرکننده با نمونهٔ امضای موجود در بانک (در حدود عرف بانکداری) مطابقت دارد یا نه. همچنین بانک موظف است فوراً نسخهٔ دوم این برگ را برای اطلاع صادرکننده، به آخرین نشانی صاحب حساب که در بانک موجود است بفرستد. در این برگ باید نام و نام خانوادگی و نشانی کامل دارندهٔ چک هم قید شود.

نکتهٔ مهم دیگر این است که به گواهی‌نامه‌ای که کد رهگیری ندارد و همچنین گواهی‌نامه‌ای که مهر شخص حقوقی ندارد، در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود.

مصادیق واقعی

علی چکی به مریم می‌دهد. مریم چک را به بانک می‌برد، اما وجه چک به یکی از علت‌های گفته‌شده در ماده (۳) پرداخت نمی‌شود. مریم از بانک درخواست می‌کند؛ بانک غیرقابل پرداخت بودن چک را در سامانهٔ یکپارچهٔ بانک مرکزی ثبت می‌کند، کد رهگیری می‌گیرد و گواهی‌نامه‌ای که مشخصات چک، هویت و نشانی کامل علی و علت عدم پرداخت در آن نوشته شده و امضا و مهر شده را به مریم تحویل می‌دهد. بانک نسخهٔ دوم را هم به آخرین نشانی علی که در بانک دارد می‌فرستد.
اگر گواهی‌نامه‌ای که به مریم داده شده کد رهگیری نداشته باشد یا مهر شخص حقوقی نداشته باشد، در مراجع قضائی و ثبتی به آن ترتیب اثر داده نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر چکم پرداخت نشود، بانک چه کاری باید انجام دهد؟

به درخواست دارندهٔ چک، بانک باید فوراً غیرقابل پرداخت بودن چک را در سامانهٔ یکپارچهٔ بانک مرکزی ثبت کند و با دریافت کد رهگیری، گواهی‌نامه‌ای شامل مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده، با قید صریح علت یا علل عدم پرداخت، امضا و مهر کرده و به متقاضی بدهد.

در این گواهی‌نامه چه چیزهایی باید نوشته شود؟

مشخصات چک، هویت و نشانی کامل صادرکننده، علت یا علل عدم پرداخت به‌صورت صریح، کد رهگیری، و همچنین نام و نام خانوادگی و نشانی کامل دارندهٔ چک. بانک باید مطابقت یا عدم مطابقت امضای صادرکننده با نمونهٔ امضای موجود در بانک (در حدود عرف بانکداری) را هم در این برگ گواهی کند.

اگر گواهی‌نامه کد رهگیری نداشته باشد چه می‌شود؟

طبق این متن، به گواهی‌نامهٔ فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون صدور چک ←