ماده ۲۴ قانون صدور چک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹

چک تضمین شده تابع احکام ذیل است: ۱ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹)- صدور و تحویل چکهای تضمین شده توسط بانک‌ها به مشتری، صرفاً از طریق سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی دسته چک (صیاد) امکان پذیر و مستلزم تکمیل برگه (فرم) درخواست توسط متقاضی در شعبه بانک در حضور متصدی بانکی، درج مشخصات هویتی و شماره حساب گیرنده روی چک تضمین شده بر اساس دستورالعمل اعلامی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نیز ثبت علت درخواست صدور چک مذکور در سامانه صیاد می‌باشد. سامانه مذکور به هر برگه چک، شناسه یکتا اختصاص می دهد و بانک مرکزی موظف است امکان استعلام اطلاعات چک تضمین شده را برای گیرنده (ذی نفع) فراهم نماید. ۲ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹)- پرداخت مبلغ چک تضمین شده توسط بانک صرفاً در وجه و به شماره حساب گیرنده (ذی نفع) که مشخصات وی روی چک تضمین شده درج گردیده است، امکان پذیر می‌باشد و ظهرنویسی برای انتقال چک تضمین شده فاقد اعتبار است. ۳ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹)- ابطال چک تضمین شده به درخواست متقاضی یا وکیل یا نماینده قانونی وی با ارائه اصل چک جهت واریز وجه چک به حساب متقاضی، بدون نیاز به ظهرنویسی گیرنده (ذی نفع) تنها تا یک ماه پس از صدور آن توسط بانک صادرکننده امکان پذیر است. همچنین پرداخت چک تضمین شده به گیرنده (ذی نفع) با ارائه اصل چک تنها تا یک ماه پس از صدور آن توسط بانک امکان پذیر است. پرداخت یا ابطال چک پس از مهلت مقرر در این بند منوط به تکمیل برگه (فرم) های مربوط به مبارزه با پولشویی بانک صادرکننده می‌باشد. ۴ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹)- در صورت مفقودی چک تضمین شده، هر گاه متقاضی و گیرنده (ذی نفع) هر دو به بانک صادرکننده مراجعه و نسبت به تکمیل و امضای برگه (فرم) اعلام مفقودی چک تضمین شده و تعهدنامه عدم ادعا نسبت به چک مفقود شده اقدام نموده و نسخه المثنی آن را از بانک درخواست کنند، بانک مکلف است علاوه بر احراز هویت متقاضی و گیرنده (ذی نفع) از سامانه نظام هویت سنجی الکترونیکی بانکی اقدام نماید و پس از ابطال چک مفقود شده، نسبت به صدور چک المثنی مطابق با اطلاعات مندرج در سامانه صیاد اقدام کند. ۵ (الحاقی ۱۴۰۰/۰۱/۲۹)- در صورت جعل چک تضمین شده یا استفاده از چک تضمین شده مجعول، مرتکب علاوه بر مجازات های قانونی مقرر، به حکم دادگاه به مدت دو تا شش سال از گرفتن چک تضمین شده محروم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده قواعد «چک تضمین‌شده» را بیان می‌کند. بر اساس بند ۱، صدور و تحویل چک تضمین‌شده توسط بانک‌ها به مشتری فقط از طریق سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی دسته چک (صیاد) ممکن است؛ متقاضی باید در شعبه بانک و در حضور متصدی بانکی برگه (فرم) درخواست را پر کند، مشخصات هویتی و شماره حساب گیرنده (ذی‌نفع) روی چک درج شود و علت درخواست در سامانه صیاد ثبت گردد. سامانه به هر برگه چک یک شناسه یکتا می‌دهد و بانک مرکزی موظف است امکان استعلام اطلاعات چک تضمین‌شده را برای گیرنده فراهم کند.

طبق بند ۲، پرداخت مبلغ چک تضمین‌شده فقط در وجه و به شماره حسابی انجام می‌شود که گیرنده روی چک درج شده است و ظهرنویسی برای انتقال این چک بی‌اعتبار است. بند ۳ می‌گوید ابطال چک به درخواست متقاضی یا وکیل یا نماینده قانونی او، با ارائه اصل چک و برای واریز وجه به حساب متقاضی و بدون نیاز به ظهرنویسی گیرنده، فقط تا یک ماه پس از صدور ممکن است؛ پرداخت چک به گیرنده با ارائه اصل چک هم فقط تا یک ماه پس از صدور ممکن است. بعد از این مهلت، پرداخت یا ابطال به تکمیل برگه‌های مبارزه با پولشویی بانک صادرکننده بستگی دارد.

بند ۴ درباره مفقودی چک است: اگر متقاضی و گیرنده هر دو به بانک صادرکننده مراجعه کنند و برگه اعلام مفقودی و تعهدنامه عدم ادعا را تکمیل و امضا کنند و المثنی بخواهند، بانک باید هویت آن‌ها را از سامانه نظام هویت‌سنجی الکترونیکی بانکی احراز کند و پس از ابطال چک مفقودشده، چک المثنی را مطابق اطلاعات سامانه صیاد صادر کند. بند ۵ مقرر می‌دارد که در صورت جعل چک تضمین‌شده یا استفاده از چک مجعول، مرتکب علاوه بر مجازات‌های قانونی، به حکم دادگاه از دو تا شش سال از گرفتن چک تضمین‌شده محروم می‌شود.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد برای خرید کالا به مریم یک چک تضمین‌شده بدهد. او باید به شعبه بانک برود، فرم درخواست را در حضور متصدی پر کند و مشخصات هویتی و شماره حساب مریم روی چک درج و علت درخواست در سامانه صیاد ثبت شود. اگر مریم بخواهد این چک را به شخص دیگری منتقل کند، این انتقال از نظر این ماده بی‌اعتبار است و پرداخت فقط به حساب خود مریم انجام می‌شود.
چک تضمین‌شده‌ای که علی به مریم داده مفقود می‌شود. اگر هر دو با هم به بانک صادرکننده مراجعه کنند و برگه اعلام مفقودی و تعهدنامه عدم ادعا را پر و امضا کنند و المثنی بخواهند، بانک پس از احراز هویت آن‌ها و ابطال چک مفقودشده، چک المثنی را مطابق اطلاعات سامانه صیاد صادر می‌کند.

سؤالات پرتکرار

آیا می‌توانم چک تضمینی‌شده‌ای را که به نامم صادر شده به شخص دیگری منتقل کنم؟

طبق بند ۲ این ماده، ظهرنویسی برای انتقال چک تضمین‌شده فاقد اعتبار است و پرداخت فقط در وجه و به شماره حساب گیرنده‌ای انجام می‌شود که مشخصاتش روی چک درج شده است.

چک تضمین‌شده‌ای که صادر شده چه مدت زمانی با ارائه اصل چک قابل پرداخت است؟

طبق بند ۳، پرداخت چک به گیرنده با ارائه اصل چک تنها تا یک ماه پس از صدور آن ممکن است؛ پس از این مهلت، پرداخت یا ابطال چک منوط به تکمیل برگه‌های مربوط به مبارزه با پولشویی بانک صادرکننده است.

برای صدور چک تضمین‌شده باید چه مراحلی طی شود؟

طبق بند ۱، صدور و تحویل آن صرفاً از طریق سامانه صیاد ممکن است و نیاز به تکمیل برگه درخواست توسط متقاضی در شعبه بانک و در حضور متصدی، درج مشخصات هویتی و شماره حساب گیرنده روی چک بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، و ثبت علت درخواست در سامانه صیاد دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون صدور چک ←