ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

هر گاه به تشخیص رئیس دیوان، در موضوعات مشابه، آرای متعارض از یک یا چند شعبه دیوان صادر شده باشد، وی می‌تواند دستور بررسی آن را جهت صدور رأی وحدت رویه صادر نماید. هیأت عمومی پس از بررسی و احراز تعارض، با اعلام رأی صحیح، نسبت به صدور رأی وحدت رویه اقدام می کند. در صورتی که هیأت عمومی آرای موضوع تعارض را غیرصحیح تشخیص دهد، نظر صحیح را با صدور رأی وحدت رویه اعلام می کند. این رأی برای شعب دیوان و مراجع اداری و همچنین برای هیأت های تخصصی و هیأت عمومی در مورد رسیدگی به ابطال مصوبات موضوع بند (۱) ماده (۱۲) این قانون در ارتباط با آن موضوع لازم الاتباع است. اثر آرای وحدت رویه نسبت به آینده است لیکن در مورد احکامی که در رأی هیأت عمومی مطرح و غیرصحیح تشخیص داده شده است، شخص ذینفع ظرف یک ماه از تاریخ درج رأی در روزنامه رسمی حق تجدیدنظرخواهی را دارد. در این صورت پرونده به شعبه تجدیدنظری که قبلا به پرونده رسیدگی نکرده است، ارجاع می‌شود و شعبه مذکور موظف به رسیدگی و صدور رأی، مطابق رأی وحدت رویه است. آرای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان، فقط به موجب قانون یا رأی وحدت رویه موخر، بلااثر می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «رأی وحدت رویه» در دیوان عدالت اداری است. طبق این متن، اگر رئیس دیوان تشخیص دهد که یک یا چند شعبهٔ دیوان در موضوعات مشابه، رأی‌های متعارض (متناقض با هم) صادر کرده‌اند، می‌تواند دستور بررسی آن را بدهد تا رأی وحدت رویه صادر شود. هیأت عمومی پس از بررسی و احراز تعارض، رأی صحیح را اعلام می‌کند؛ و اگر آرای مورد تعارض را غیرصحیح بداند، نظر صحیح را با صدور رأی وحدت رویه اعلام می‌کند.

این رأی برای شعب دیوان، مراجع اداری، و همچنین هیأت‌های تخصصی و هیأت عمومی در رسیدگی به ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون در ارتباط با همان موضوع لازم‌الاتباع است. اثر این رأی‌ها نسبت به آینده است، اما اگر حکمی در رأی هیأت عمومی مطرح و غیرصحیح تشخیص داده شده باشد، شخص ذی‌نفع از تاریخ درج رأی در روزنامه رسمی یک ماه فرصت دارد تجدیدنظرخواهی کند. در این حالت پرونده به شعبهٔ تجدیدنظری ارجاع می‌شود که قبلاً به پرونده رسیدگی نکرده و آن شعبه ملزم است مطابق رأی وحدت رویه رسیدگی و رأی صادر کند. در پایان هم آمده که رأی وحدت رویهٔ هیأت عمومی دیوان فقط با قانون یا رأی وحدت رویهٔ مؤخر بی‌اثر می‌شود.

این متن تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی از یک تصمیم اداری شکایت کرده و یک شعبهٔ دیوان به نفع او رأی داده، اما در پروندهٔ مشابهی برای مریم، شعبهٔ دیگری رأی متفاوتی صادر کرده است. اگر رئیس دیوان این تعارض را تشخیص دهد، می‌تواند دستور بررسی بدهد تا هیأت عمومی رأی وحدت رویه صادر کند.
فرض کنید در یک رأی وحدت رویه، حکم صادرشده در پروندهٔ علی غیرصحیح تشخیص داده شود. طبق این متن، علی از تاریخ درج رأی در روزنامه رسمی یک ماه فرصت دارد تجدیدنظرخواهی کند و پرونده‌اش به شعبهٔ تجدیدنظری که قبلاً رسیدگی نکرده ارجاع می‌شود.

سؤالات پرتکرار

چه کسی می‌تواند دستور بررسی آرای متعارض را بدهد؟

بر اساس این متن، رئیس دیوان می‌تواند در موضوعات مشابه که آرای متعارض از یک یا چند شعبه صادر شده، دستور بررسی آن را برای صدور رأی وحدت رویه صادر کند.

رأی وحدت رویه برای چه کسانی لازم‌الاتباع است؟

طبق این متن، برای شعب دیوان و مراجع اداری و همچنین هیأت‌های تخصصی و هیأت عمومی در مورد رسیدگی به ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون در ارتباط با همان موضوع لازم‌الاتباع است.

اگر حکم من در رأی وحدت رویه غیرصحیح تشخیص داده شود، چه فرصتی دارم؟

بر اساس این متن، شخص ذی‌نفع از تاریخ درج رأی در روزنامه رسمی یک ماه حق تجدیدنظرخواهی دارد و پرونده به شعبهٔ تجدیدنظری که قبلاً رسیدگی نکرده ارجاع می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۸۹ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک