ماده ۸۵ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

در مواردی که به تشخیص رئیس دیوان، رسیدگی به دادخواست ابطال مصوبه موضوعاً منتفی باشد، مانند موارد استرداد دادخواست از سوی متقاضی با وجود رأی قبلی دیوان در مورد مصوبه مورد شکایت و یا در مواردی که موضوع مورد شکایت مشمول عنوان آیین نامه ها، نظامات و مقررات موضوع ماده (۱۲) این قانون نباشد، از قبیل نظرات مشورتی، ابلاغیه مصوبات و یا شکایت از قانون، رئیس دیوان قرار رد دادخواست صادر می کند. این قرار قطعی است. در صورتی که شکایت از تصمیمات موردی به هیأت عمومی ارجاع شده یا توسط شعبه قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی در هیأت عمومی صادر شده باشد، پرونده توسط رئیس دیوان به یکی از شعب دیوان ارجاع می‌شود. در این صورت شعبه مکلف به رسیدگی است.

تبصره ۱الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

پس از صدور نظریه شورای نگهبان مبنی بر مغایرت مصوبه با شرع، تقاضای استرداد دادخواست قابل پذیرش نیست و به موضوع، رسیدگی و رأی مقتضی صادر می‌شود.

تبصره ۲الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

در صورت تقاضای استرداد دادخواست، چنانچه رئیس دیوان مصوبه را خلاف شرع یا قانون تشخیص دهد، رسیدگی به موضوع با درخواست رئیس دیوان ادامه می یابد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ شرایطی است که رئیس دیوان عدالت اداری، دادخواست ابطال یک «مصوبه» را رد می‌کند؛ یعنی پرونده دیگر بررسی ماهوی نمی‌شود. یک نمونه وقتی است که خودِ شاکی دادخواستش را پس بگیرد و دیوان قبلاً دربارهٔ همان مصوبه رأی داده باشد، یا وقتی موضوع شکایت از نوع آیین‌نامه‌ها، نظامات و مقررات موضوع ماده (۱۲) این قانون نباشد؛ مثل نظر مشورتی، ابلاغیه مصوبات یا شکایت از خودِ قانون. در این موارد رئیس دیوان «قرار رد دادخواست» صادر می‌کند و این قرار قطعی است، یعنی دیگر قابل پیگیری نیست.

بخش دوم ماده به وضعیتی می‌پردازد که شکایت از تصمیمات موردی به هیأت عمومی ارجاع شده باشد، یا شعبه‌ای قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی در هیأت عمومی صادر کرده باشد. در این صورت رئیس دیوان پرونده را به یکی از شعب دیوان می‌فرستد و آن شعبه موظف است به پرونده رسیدگی کند.

دو تبصره هم دارد: بر اساس تبصره ۱، بعد از اینکه شورای نگهبان نظریه بدهد که مصوبه با شرع مغایر است، دیگر پس گرفتن دادخواست پذیرفته نمی‌شود و به موضوع رسیدگی و رأی لازم صادر می‌شود. بر اساس تبصره ۲، اگر شاکی درخواست پس گرفتن دادخواست کند ولی رئیس دیوان مصوبه را خلاف شرع یا قانون بداند، رسیدگی با درخواست رئیس دیوان ادامه پیدا می‌کند.

مصادیق واقعی

علی دادخواستی برای ابطال یک مصوبه به دیوان داده است. پیش از رسیدگی، او دادخواستش را پس می‌گیرد، در حالی که دیوان قبلاً دربارهٔ همان مصوبه رأی داده بود. رئیس دیوان قرار رد دادخواست صادر می‌کند و این قرار قطعی است.
مریم از یک «نظر مشورتی» شکایت کرده است، نه از یک آیین‌نامه یا مقرره. چون موضوع مشمول عنوان‌های موضوع ماده (۱۲) این قانون نیست، رئیس دیوان قرار رد دادخواست صادر می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر دادخواستم را پس بگیرم، همیشه پرونده بسته می‌شود؟

نه همیشه، بر اساس تبصره‌ها دو استثنا وجود دارد: اگر شورای نگهبان نظریه داده باشد که مصوبه با شرع مغایر است، تقاضای پس گرفتن دادخواست پذیرفته نمی‌شود؛ و اگر رئیس دیوان مصوبه را خلاف شرع یا قانون تشخیص دهد، رسیدگی با درخواست او ادامه می‌یابد.

این «قرار رد دادخواست» که رئیس دیوان صادر می‌کند، قابل اعتراض است؟

بر اساس همین متن، این قرار قطعی است.

اگر پرونده‌ام به هیأت عمومی ارجاع شده باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

در این حالت رئیس دیوان پرونده را به یکی از شعب دیوان ارجاع می‌دهد و آن شعبه موظف به رسیدگی است. همین حکم دربارهٔ حالتی است که شعبه‌ای قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی در هیأت عمومی صادر کرده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۸۵ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک