ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اموری که مطابق قانون در صلاحیت هیات عمومی دیوان است، ابتداء به هیاتهای تخصصی مرکب از حداقل پانزده نفر از قضات دیوان ارجاع می‌شود. رسمیت جلسات هیات‌های ‌ تخصصی منوط به حضور دوسوم اعضاء است که به ‌ ترتیب ‌ زیر عمل می‌کنند: الف - در صورتی ‌ که نظر اکثریت مطلق هیات تخصصی بر قبول شکایت و ابطال مصوبه باشد، پرونده به همراه نظریه هیات جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی ارسال می‌شود. ب - در صورتی‌که نظر سه چهارم اعضای هیات تخصصی بر رد شکایت باشد، رای به رد شکایت صادر می‌کند. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. در صورت اعتراض و یا در صورتی که نظر اکثریت کمتر از سه چهارم اعضاء بر رد شکایت باشد، پرونده به شرح بند (الف) در هیات عمومی مطرح و اتخاذ تصمیم می‌شود.

تبصره ۱

تصمیمات هیاتهای تخصصی بلافاصله به اطلاع قضات دیوان می‌رسد.

تبصره ۲اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

هرگاه مصوبه مورد شکایت به لحاظ مغایرت با موازین شرعی برای رسیدگی مطرح باشد مطابق ماده (۸۷) این قانون عمل می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کارهایی که طبق قانون در صلاحیت «هیات عمومی» دیوان عدالت اداری است، اول به هیات‌های تخصصی ارجاع می‌شود. هر هیات تخصصی از حداقل پانزده نفر از قضات دیوان تشکیل می‌شود و جلسه‌اش وقتی رسمی است که دو سوم اعضا حاضر باشند.

نحوه تصمیم‌گیری: اگر نظر اکثریت مطلق هیات تخصصی بر قبول شکایت و ابطال مصوبه باشد، پرونده همراه با نظر هیات برای تصمیم‌گیری نهایی به هیات عمومی فرستاده می‌شود (بند الف). اما اگر سه چهارم اعضای هیات تخصصی نظرشان بر رد شکایت باشد، خودِ هیات تخصصی رای به رد شکایت می‌دهد؛ این رای تا بیست روز از تاریخ صدورش از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. اگر اعتراضی باشد، یا اگر نظر موافقان رد شکایت کمتر از سه چهارم اعضا باشد، پرونده همان‌طور که در بند الف گفته شد در هیات عمومی مطرح و تصمیم‌گیری می‌شود (بند ب).

دو تبصره هم دارد: طبق تبصره ۱، تصمیمات هیات‌های تخصصی بلافاصله به اطلاع قضات دیوان می‌رسد. طبق تبصره ۲، اگر مصوبه مورد شکایت از این جهت مطرح باشد که با موازین شرعی مغایرت دارد، مطابق ماده ۸۷ همین قانون عمل می‌شود (این تبصره فقط به ماده ۸۷ ارجاع داده و محتوای آن را بیان نمی‌کند).

مصادیق واقعی

فرض کنید علی از یک مصوبه شهرداری شکایت کرده و پرونده به هیات تخصصی دیوان رفته است. اگر اکثریت مطلق اعضای حاضر در آن هیات نظرشان بر ابطال آن مصوبه باشد، پرونده با نظر هیات به هیات عمومی ارسال می‌شود تا آنجا تصمیم گرفته شود.
فرض کنید مریم شکایتی درباره یک مصوبه مطرح کرده و سه چهارم اعضای هیات تخصصی نظرشان بر رد شکایت اوست. در این حالت هیات تخصصی خودش رای به رد شکایت می‌دهد؛ اما رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان تا بیست روز از تاریخ صدور آن رای می‌توانند به آن اعتراض کنند و در آن صورت پرونده در هیات عمومی مطرح می‌شود.

سؤالات پرتکرار

چرا پرونده من اول به هیات عمومی نرفت و به یک هیات تخصصی ارجاع شد؟

طبق همین ماده، اموری که در صلاحیت هیات عمومی است ابتدا به هیات‌های تخصصی مرکب از حداقل پانزده نفر از قضات دیوان ارجاع می‌شود و بعد بسته به نظر آن هیات، ممکن است به هیات عمومی برود.

اگر هیات تخصصی رای به رد شکایت من بدهد، دیگر هیچ راهی برای بررسی در هیات عمومی نیست؟

این رای تا بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. همچنین اگر نظر مخالفان رد شکایت کمتر از سه چهارم اعضا باشد، پرونده در هیات عمومی مطرح می‌شود.

تصمیمی که هیات تخصصی می‌گیرد، چه کسانی از آن باخبر می‌شوند؟

طبق تبصره ۱ این ماده، تصمیمات هیات‌های تخصصی بلافاصله به اطلاع قضات دیوان می‌رسد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک