ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اثر ابطال مصوبات از زمان صدور رای هیات عمومی است مگر در مورد مصوبات خلاف شرع یا در مواردی که به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص، هیات مذکور اثر آن را به زمان تصویب مصوبه مترتب نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمان اثرگذاری رأی ابطال مصوبات در دیوان عدالت اداری است. طبق این متن، وقتی هیئت عمومی دیوان یک مصوبه را باطل می‌کند، این ابطال به‌طور معمول از همان زمانی اثر دارد که رأی ابطال صادر شده است، نه از زمانی که خود آن مصوبه تصویب شده بود.

اما این متن دو حالت استثنا معرفی می‌کند: نخست، مصوباتی که خلاف شرع باشند؛ دوم، مواردی که هیئت عمومی به هدف جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص تصمیم بگیرد اثر ابطال را به زمان تصویب خود مصوبه برگرداند. در این دو حالت، اثر ابطال به گذشته (زمان تصویب مصوبه) کشیده می‌شود.

نکته: متن فقط همین حکم و دو استثنا را بیان می‌کند و دربارهٔ جزئیات بیشتر یا چگونگی تشخیص این موارد توضیحی نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید هیئت عمومی دیوان در سال ۱۴۰۳ یک مصوبهٔ اداری را باطل کند. طبق قاعدهٔ این ماده، اثر این ابطال از زمان صدور همان رأی است. اگر مصوبه سال ۱۴۰۰ تصویب شده باشد، اثر ابطال به‌طور معمول به سال ۱۴۰۰ برنمی‌گردد، مگر اینکه در یکی از دو حالت استثنا قرار بگیرد.
فرض کنید علی از یک مصوبهٔ خلاف شرع متضرر شده باشد. طبق این متن، برای مصوبات خلاف شرع، اثر ابطال می‌تواند به زمان تصویب مصوبه برگردد.

سؤالات پرتکرار

اگر یک مصوبه باطل شود، اثرش از چه زمانی است؟

طبق این متن، اثر ابطال از زمان صدور رأی هیئت عمومی است.

آیا در همهٔ موارد اثر ابطال از زمان صدور رأی است؟

نه؛ این متن دو استثنا دارد: مصوبات خلاف شرع، و مواردی که هیئت عمومی برای جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص اثر ابطال را به زمان تصویب مصوبه برگرداند.

چه کسی می‌تواند اثر ابطال را به زمان تصویب مصوبه برگرداند؟

طبق این متن، هیئت عمومی (هیئت مذکور در متن) این کار را انجام می‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک