ماده ۱۱۱ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادرس اجرای احکام از طرق زیر مبادرت به اجرای حکم می‌کند: ۱ - احضار مسئول مربوط و اخذ تعهد بر اجرای حکم یا جلب رضایت محکوم له در مدت معین ۲ - دستور توقیف حساب بانکی محکوم علیه و برداشت از آن به میزان مبلغ محکوم به در صورت عدم اجرای حکم یک سال پس از ابلاغ ۳ - دستور توقیف و ضبط اموال شخص متخلف به درخواست ذی‌نفع طبق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امورمدنی) ۴- دستور ابطال اسناد یا تصمیمات اتخاذ شده مغایر با رای دیوان با رعایت لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸/۱۱/۱۷ شورای انقلاب و اصلاحات بعدی آن و قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب ۱۳۷۰/۱۲/۱۵ مجمع تشخیص مصلحت نظام ۵ (الحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰)- اعلام مراتب از سوی واحد اجرای احکام پس از انقضای مهلت یک ساله به سازمان برنامه و بودجه کشور که در این صورت سازمان مذکور موظف است ظرف سه ماه، محکوم به را بدون رعایت محدودیت های جابه جایی از ردیف بودجه سنواتی دستگاه مربوط کسر و مستقیماً به حساب محکوم له پرداخت کند.

تبصرهالحاقی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

در صورتی که قاضی اجرای احکام تشخیص دهد رای صادره از طرف محکوم‌علیه اجرا شده است و اقدام دیگری ندارد، قرار خاتمه اجرای حکم را صادر می کند و پرونده بایگانی می‌شود. قرار صادره به محکوم له ابلاغ می‌شود و چنانچه وی به هر دلیل مدعی عدم اجرای کامل یا بخشی از رای صادره از سوی محکوم علیه باشد، حداکثر ظرف یک ماه پس از ابلاغ قرار مذکور، با رعایت معاذیر شرعی یا قانونی، مهلت اعتراض نسبت به آن را دارد. در این صورت پرونده به شعبه صادر کننده رای قطعی ارسال و برابر تصمیم شعبه مذکور اقدام می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید قاضیِ اجرای احکام، برای اجرای حکم، پنج راه پیش رو دارد: ۱) مسئول مربوط را احضار کند و از او تعهد بگیرد که حکم را اجرا کند یا رضایت کسی که به نفع او حکم صادر شده (محکوم‌له) را در مدتی معین جلب کند. ۲) دستور دهد حساب بانکی طرفی که حکم علیه اوست (محکوم‌علیه) توقیف شود و به اندازه مبلغ حکم از آن برداشت شود، مشروط بر اینکه یک سال از ابلاغ حکم گذشته و حکم اجرا نشده باشد. ۳) به درخواست ذی‌نفع، دستور توقیف و ضبط اموال شخص متخلف را بدهد، طبق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی). ۴) دستور ابطال اسناد یا تصمیم‌های مغایر با رأی دیوان را بدهد، با رعایت دو قانون نام‌برده‌شده در متن. ۵) بند الحاقی مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۰: واحد اجرای احکام پس از پایان مهلت یک‌ساله به سازمان برنامه و بودجه کشور اطلاع می‌دهد و آن سازمان موظف است ظرف سه ماه، مبلغ محکوم‌به را بدون رعایت محدودیت‌های جابه‌جایی، از ردیف بودجه سالانه دستگاه مربوط کسر و مستقیم به حساب محکوم‌له پرداخت کند.

تبصره این ماده درباره پایان دادن به پرونده است: اگر قاضی اجرای احکام تشخیص دهد حکم اجرا شده و کار دیگری نمانده، «قرار خاتمه اجرای حکم» صادر می‌کند و پرونده بایگانی می‌شود. این قرار به محکوم‌له ابلاغ می‌شود و اگر او بگوید حکم کامل اجرا نشده یا بخشی از آن اجرا نشده، حداکثر یک ماه پس از ابلاغ قرار فرصت اعتراض دارد (با رعایت معاذیر شرعی یا قانونی). در این حالت پرونده به شعبه‌ای که رأی قطعی را صادر کرده فرستاده می‌شود و بر اساس تصمیم همان شعبه اقدام می‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی از یک دستگاه اداری شکایت کرده و رأی به نفع او صادر شده است. یک سال از ابلاغ رأی می‌گذرد و دستگاه آن را اجرا نمی‌کند؛ قاضی اجرای احکام می‌تواند دستور توقیف حساب بانکی آن دستگاه و برداشت به اندازه مبلغ رأی را بدهد.
فرض کنید مریم رأی به نفع خود گرفته است. قاضی اجرای احکام تشخیص می‌دهد حکم اجرا شده و قرار خاتمه اجرای حکم صادر و به مریم ابلاغ می‌کند. اگر مریم معتقد باشد بخشی از رأی اجرا نشده، حداکثر یک ماه پس از ابلاغ این قرار فرصت دارد اعتراض کند.

سؤالات پرتکرار

اولین کارهایی که قاضی اجرای احکام می‌تواند برای اجرای حکم انجام دهد چیست؟

بر اساس این ماده، از جمله این کارها احضار مسئول مربوط و گرفتن تعهد از او برای اجرای حکم یا جلب رضایت محکوم‌له در مدتی معین است؛ همچنین دستور توقیف حساب بانکی محکوم‌علیه و برداشت از آن به میزان مبلغ محکوم‌به، اگر حکم یک سال پس از ابلاغ اجرا نشده باشد.

اگر قاضی اجرای احکام بگوید حکم اجرا شده، چه اتفاقی می‌افتد؟

قرار خاتمه اجرای حکم صادر می‌شود و پرونده بایگانی می‌شود. این قرار به محکوم‌له ابلاغ می‌شود.

اگر محکوم‌له بگوید حکم کامل اجرا نشده، چقدر فرصت اعتراض دارد؟

حداکثر یک ماه پس از ابلاغ قرار خاتمه اجرای حکم، با رعایت معاذیر شرعی یا قانونی. در این صورت پرونده به شعبه صادرکننده رأی قطعی ارسال می‌شود و برابر تصمیم آن شعبه اقدام می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←
ماده ۱۱۱ قانون دیوان عدالت اداری — لویادسک