ماده ۱۱۲ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

در صورتی که محکوم علیه از اجرای آرای دیوان استنکاف نماید، پرونده با ارجاع رئیس دیوان در شعبه صادرکننده رأی قطعی، رسیدگی و مستنکف به انفصال از خدمات دولتی تا پنج سال و یا به محرومیت از حقوق اجتماعی تا پنج سال و جبران خسارت وارده، محکوم می‌شود. رأی صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ بدون رعایت تشریفات تنظیم دادخواست، قابل تجدیدنظرخواهی حسب مورد در شعبه تجدیدنظر و شعبه هم‌عرض است. رسیدگی به استنکاف و تجدیدنظرخواهی از احکام مربوط در شعب دیوان به صورت خارج از نوبت صورت می‌گیرد. حکم قطعی صادره جهت اجراء به مقام مافوق مستنکف و عندالاقتضاء به مراجع نظارتی مربوط، ابلاغ و در خصوص دارندگان پایه قضائی به دادسرای انتظامی قضات اعلام می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که حکم صادرشده از دیوان عدالت اداری را اجرا نمی‌کند (به او «محکوم‌علیه» می‌گویند و به کار او «استنکاف» یعنی سرپیچی از اجرا گفته می‌شود). بر اساس این متن، پرونده با ارجاع رئیس دیوان به همان شعبه‌ای که رأی قطعی را صادر کرده برگردانده می‌شود و آن شعبه رسیدگی می‌کند. اگر شخص سرپیچی‌کننده محکوم شود، ممکن است به انفصال از خدمات دولتی تا پنج سال، یا محرومیت از حقوق اجتماعی تا پنج سال، و همچنین جبران خسارت واردشده محکوم شود.

رأی صادره در این مورد، ظرف بیست روز پس از ابلاغ و بدون رعایت تشریفات معمول تنظیم دادخواست، قابل تجدیدنظرخواهی است؛ مرجع تجدیدنظر حسب مورد شعبه تجدیدنظر یا شعبه هم‌عرض است. رسیدگی به سرپیچی از اجرا و به تجدیدنظرخواهی از این احکام در شعب دیوان خارج از نوبت (یعنی بدون رعایت ترتیب معمول نوبت) انجام می‌شود.

در پایان، حکم قطعی برای اجرا به مقام مافوق فرد سرپیچی‌کننده و در صورت لزوم به مراجع نظارتی مربوط ابلاغ می‌شود و دربارهٔ دارندگان پایه قضائی به دادسرای انتظامی قضات اعلام می‌گردد. این متن تبصره‌ای ندارد. معنای دقیق عبارت «شعبه هم‌عرض» و اینکه در هر مورد کدام شعبه مرجع تجدیدنظر است، از خودِ این متن به‌روشنی روشن نمی‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی که کارمند یک اداره دولتی است، حکم قطعی دیوان را اجرا نمی‌کند. پرونده با ارجاع رئیس دیوان به همان شعبه‌ای که حکم را صادر کرده فرستاده می‌شود و آن شعبه به سرپیچی او رسیدگی می‌کند؛ نتیجه ممکن است انفصال از خدمات دولتی تا پنج سال یا محرومیت از حقوق اجتماعی تا پنج سال و جبران خسارت باشد.
فرض کنید مریم، مدیری در یک سازمان دولتی، از اجرای حکم دیوان خودداری می‌کند و شعبه، او را محکوم می‌کند. اگر این رأی ظرف بیست روز پس از ابلاغ مورد تجدیدنظرخواهی قرار گیرد، رسیدگی به آن خارج از نوبت انجام می‌شود و سپس حکم قطعی برای اجرا به مقام مافوق او و در صورت لزوم به مراجع نظارتی ابلاغ می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی حکم دیوان عدالت اداری را اجرا نکند، چه مجازاتی ممکن است بگیرد؟

بر اساس این متن، ممکن است به انفصال از خدمات دولتی تا پنج سال یا به محرومیت از حقوق اجتماعی تا پنج سال و جبران خسارت واردشده محکوم شود.

رأیی که در این مورد صادر می‌شود، چقدر مهلت تجدیدنظرخواهی دارد؟

ظرف بیست روز پس از ابلاغ، و این تجدیدنظرخواهی بدون رعایت تشریفات تنظیم دادخواست انجام می‌شود.

رسیدگی به این پرونده‌ها در دیوان چه زمانی انجام می‌شود؟

طبق این متن، رسیدگی به سرپیچی از اجرا و به تجدیدنظرخواهی از احکام مربوط در شعب دیوان به‌صورت خارج از نوبت صورت می‌گیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←