ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که تصمیمات و اقدامات موضوع شکایت، موجب تضییع حقوق اشخاص شده باشد، شعبه رسیدگی کننده، حکم بر نقض رای یا لغو اثر از تصمیم و اقدام مورد شکایت یا الزام طرف شکایت به اعاده حقوق تضییع شده، صادر می‌نماید.

تبصرهاصلاحی ۱۴۰۲/۰۲/۱۰

پس از صدور حکم و قطعیت آن بر اساس این ماده، مرجع محکوم‌علیه علاوه بر اجرای حکم، مکلف است در موارد مشابهی که با حکم صادره وحدت موضوع دارد، مفاد حکم صادره را در تصمیمات و اقدامات بعدی خود رعایت کند، مشروط بر اینکه با تشخیص رئیس دیوان، رأی معارض قطعی با آن، توسط همان شعبه یا شعب دیگر صادر نشده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ شکایت از تصمیمات و اقدامات دستگاه‌ها در دیوان عدالت اداری است. بر اساس آن، اگر تصمیم یا اقدام مورد شکایت باعث از بین رفتن یا آسیب دیدن حقوق اشخاص شده باشد، شعبه‌ای که به پرونده رسیدگی می‌کند یکی از این‌ها را صادر می‌کند: حکم به نقض آن رأی، یا لغو اثر آن تصمیم و اقدام، یا الزام طرف شکایت به برگرداندن حقوقی که ضایع شده است.

تبصره این ماده به بعد از قطعی شدن حکم مربوط است. می‌گوید مرجعی که حکم علیه آن صادر شده، علاوه بر اجرای حکم، باید در موارد مشابهی که موضوعشان با حکم صادره یکی است، در تصمیمات و اقدامات بعدی خودش هم مفاد همان حکم را رعایت کند. این تکلیف یک شرط دارد: اینکه به تشخیص رئیس دیوان، رأی معارض قطعی با آن، توسط همان شعبه یا شعب دیگر صادر نشده باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید اداره‌ای با یک تصمیم اداری، حق مریم را ضایع کرده است. مریم در دیوان عدالت اداری شکایت می‌کند و شعبه رسیدگی‌کننده می‌تواند حکم به لغو اثر آن تصمیم یا الزام آن اداره به برگرداندن حقوق ضایع‌شدهٔ مریم صادر کند.
فرض کنید علی قبلاً شکایت کرده و حکم قطعی به نفع او صادر شده که بر اساس این ماده است. حالا در یک پروندهٔ مشابه با همان موضوع، همان مرجع باید در تصمیم و اقدام بعدی خودش مفاد آن حکم را رعایت کند، مگر اینکه به تشخیص رئیس دیوان، رأی معارض قطعی توسط همان شعبه یا شعبه‌های دیگر صادر شده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر تصمیم یک اداره حقوق من را ضایع کند، دیوان چه حکمی می‌تواند بدهد؟

شعبه رسیدگی‌کننده می‌تواند حکم به نقض رأی، یا لغو اثر از تصمیم و اقدام مورد شکایت، یا الزام طرف شکایت به اعاده حقوق تضییع‌شده صادر کند.

بعد از قطعی شدن حکم، آن مرجع چه وظیفه‌ای دارد؟

علاوه بر اجرای حکم، مکلف است در موارد مشابهی که با حکم صادره وحدت موضوع دارد، مفاد حکم را در تصمیمات و اقدامات بعدی خود رعایت کند.

این وظیفه رعایت حکم در موارد مشابه چه شرطی دارد؟

مشروط بر اینکه با تشخیص رئیس دیوان، رأی معارض قطعی با آن، توسط همان شعبه یا شعب دیگر صادر نشده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون دیوان عدالت اداری ←