ماده ۲ قانون جرم سیاسی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جرائم زیر در صورت انطباق با شرایط مقرر در ماده (۱) این قانون جرم سیاسی محسوب می‌شوند. الف - توهین یا افتراء به روسای سه قوه، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، معاونان رئیس‌جمهور، وزرا، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نمایندگان مجلس خبرگان و اعضای شورای نگهبان به واسطه مسئولیت آنان ب - توهین به رئیس یا نماینده سیاسی کشور خارجی که در قلمرو جمهوری اسلامی ایران وارد شده است با رعایت مفاد ماده (۵۱۷) قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات پ - جرائم مندرج در بندهای (د) و (ه-) ماده (۱۶) قانون فعالیت احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیت‌های دینی شناخته‌شده مصوب ۱۳۶۰/۰۶/۰۷ ت - جرائم مقرر در قوانین انتخابات خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا به استثنای مجریان و ناظران انتخابات ث - نشر اکاذیب

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۲ قانون جرم سیاسی یک «فهرست» است: می‌گوید کدام کارها، اگر شرایط گفته‌شده در ماده ۱ همین قانون را داشته باشند، جرم سیاسی شمرده می‌شوند. بنابراین این ماده به تنهایی کسی را جرم سیاسی نمی‌کند؛ بلکه باید آن کار با شرایط ماده ۱ هم منطبق باشد. محتوای ماده ۱ در متنی که در اختیار ماست نیامده است.

این فهرست پنج بند دارد: (الف) توهین یا افترا به رؤسای سه قوه، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، معاونان رئیس‌جمهور، وزیران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نمایندگان مجلس خبرگان و اعضای شورای نگهبان، آن هم به خاطر مسئولیتشان؛ (ب) توهین به رئیس یا نماینده سیاسی کشور خارجی که وارد ایران شده، با رعایت مفاد ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات)؛ (پ) جرائمی که در بندهای (د) و (ه) ماده ۱۶ قانون فعالیت احزاب و جمعیت‌ها و انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیت‌های دینی شناخته‌شده مصوب ۱۳۶۰/۰۶/۰۷ آمده است؛ (ت) جرائم مقرر در قوانین انتخابات خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا، به استثنای مجریان و ناظران انتخابات؛ (ث) نشر اکاذیب.

دو نکته را باید در نظر داشت: در بند «ت» یک استثنا آمده و آن اینکه مجریان و ناظران انتخابات از این فهرست بیرون هستند. همچنین متن در بندهای «ب» و «پ» فقط به ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۶ قانون احزاب ارجاع داده است و محتوای آن مواد در همین متن نیست.

مصادیق واقعی

علی در یک سخنرانی عمومی به یکی از وزیران توهین می‌کند، آن هم به خاطر مسئولیتی که آن وزیر دارد. بر اساس بند «الف»، اگر این کار با شرایط ماده ۱ هم منطبق باشد، در فهرست جرائم سیاسی قرار می‌گیرد.
مریم در یک اطلاعیه، مطالب نادرستی را منتشر می‌کند. «نشر اکاذیب» در بند «ث» این ماده آمده است.

سؤالات پرتکرار

آیا هر توهینی به یک وزیر، جرم سیاسی است؟

بر اساس همین متن، بند «الف» توهین به وزیر را در صورتی می‌آورد که «به واسطه مسئولیت آنان» باشد و علاوه بر آن، کار باید با شرایط ماده ۱ این قانون هم منطبق باشد.

اگر مجری یا ناظر انتخابات مرتکب تخلف انتخاباتی شود، آیا جرم سیاسی است؟

بند «ت» جرائم مقرر در قوانین انتخابات را می‌آورد، اما خودِ متن مجریان و ناظران انتخابات را استثنا کرده است.

منظور از ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی چیست؟

این متن فقط به آن ماده ارجاع داده و محتوای آن در اینجا نیامده است؛ آنچه از این متن برمی‌آید این است که رعایت مفاد آن ماده لازم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون جرم سیاسی ←
ماده ۲ قانون جرم سیاسی — لویادسک