ماده ۱ قانون جرم سیاسی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر یک از جرائم مصرح در ماده (۲) این قانون چنانچه با انگیزه اصلاح امور کشور علیه مدیریت و نهادهای سیاسی یا سیاست‌های داخلی یا خارجی کشور ارتکاب یابد، بدون آنکه مرتکب قصد ضربه‌زدن به اصل نظام را داشته باشد جرم سیاسی محسوب می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید بعضی از جرائمی که در ماده (۲) همین قانون نام برده شده‌اند، در صورتی «جرم سیاسی» شمرده می‌شوند که سه شرط با هم جمع باشد: اول، جرم با انگیزهٔ اصلاح امور کشور انجام شده باشد؛ دوم، این کار علیه مدیریت و نهادهای سیاسی یا سیاست‌های داخلی یا خارجی کشور باشد؛ سوم، کسی که جرم را مرتکب شده قصد ضربه‌زدن به اصل نظام را نداشته باشد.

نکتهٔ مهم این است که خودِ این ماده فهرست جرائم را نمی‌گوید و فقط به ماده (۲) این قانون ارجاع داده است؛ بنابراین برای دانستن اینکه چه جرائمی مشمول این حکم هستند باید به همان ماده (۲) مراجعه کرد، و من از محتوای آن ماده اطلاعی ندارم.

همچنین این متن توضیح نمی‌دهد که «انگیزهٔ اصلاح امور کشور» یا «قصد ضربه‌زدن به اصل نظام» در عمل چگونه احراز می‌شود؛ این بخش‌ها در همین متن مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به دلیل نارضایتی از یک سیاست داخلی، مرتکب یکی از جرائم فهرست‌شده در ماده (۲) شود و هدفش اصلاح امور کشور باشد و قصد ضربه‌زدن به اصل نظام را نداشته باشد؛ بر اساس همین ماده، جرم او جرم سیاسی محسوب می‌شود.
فرض کنید مریم همان عمل را انجام دهد، اما قصدش ضربه‌زدن به اصل نظام باشد؛ در این صورت شرط سوم این ماده برقرار نیست و او مشمول عنوان جرم سیاسی این ماده نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

چه جرائمی جرم سیاسی حساب می‌شوند؟

بر اساس همین ماده، جرائمی که در ماده (۲) این قانون مشخص شده‌اند، به شرط داشتن انگیزهٔ اصلاح امور کشور، بودن علیه مدیریت و نهادهای سیاسی یا سیاست‌های داخلی یا خارجی کشور، و نداشتن قصد ضربه‌زدن به اصل نظام. خودِ این ماده فهرست آن جرائم را نیاورده و فقط به ماده (۲) ارجاع داده است.

اگر کسی قصد ضربه‌زدن به اصل نظام داشته باشد، جرمش سیاسی است؟

خیر؛ در همین ماده آمده است که جرم سیاسی بودن مشروط به آن است که مرتکب قصد ضربه‌زدن به اصل نظام را نداشته باشد.

انگیزهٔ اصلاح امور کشور چگونه مشخص می‌شود؟

این ماده فقط انگیزهٔ اصلاح امور کشور را به عنوان شرط ذکر کرده، اما توضیحی دربارهٔ چگونگی احراز آن نداده است؛ این بخش در همین متن مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون جرم سیاسی ←