ماده ۲۲ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

رسیدگی دادگاه تجدیدنظر استان به درخواست تجدیدنظر از احکام ‌قابل تجدیدنظر دادگاه‌های عمومی جزایی و انقلاب وفق مقررات قانونی آیین‌دادرسی‌دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب ۲۸/۶/۱۳۷۸ کمیسیون قضایی و‌حقوقی مجلس شورای اسلامی با حضور دادستان یا یکی از دادیاران یا معاونان وی به‌عمل می‌آید و در مورد آراء حقوقی وفق قانون آیین دادرسی مربوط خواهد بود.

تبصره ۱الحاقی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

اگر در دادگاه تجدیدنظر متهم بی‌گناه شناخته شود حکم بدوی فسخ و‌متهم تبرئه می‌گردد، هر چند که درخواست تجدیدنظر نکرده باشد و در این صورت اگر‌متهم در زندان باشد فوراً آزاد می‌شود.

تبصره ۲الحاقی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

هرگاه دادگاه تجدیدنظر پس از رسیدگی محکوم علیه را مستحق تخفیف‌ مجازات بداند ضمن تایید حکم بدوی مستدلاً می‌تواند مجازات او را تخفیف دهد،‌ هرچند که محکوم علیه تقاضای تجدیدنظر نکرده باشد.

تبصره ۳الحاقی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

در امور کیفری موضوع مجازاتهای تعزیری یا بازدارنده مرجع تجدیدنظر‌نمی‌تواند مجازات مقرر در حکم بدوی را تشدید کند، مگر اینکه دادستان یا شاکی‌ خصوصی درخواست تجدیدنظر کرده باشد.

تبصره ۴الحاقی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

اگر حکم تجدیدنظر خواسته از نظر محاسبه محکومُ به یا خسارات یا‌تعیین مشخصات طرفهای دعوا یا تعیین نوع و میزان مجازات و تطبیق عمل با قانون‌متضمن اشتباهی باشد که به اساس حکم لطمه‌ای وارد نسازد، مرجع تجدیدنظر با اصلاح‌حکم آن را تایید می‌نماید و تذکر لازم را به دادگاه بدوی خواهد داد

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۲۲ می‌گوید رسیدگی دادگاه تجدیدنظر استان به درخواست تجدیدنظر از احکام قابل تجدیدنظر دادگاه‌های عمومی جزایی و انقلاب، طبق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب ۲۸/۶/۱۳۷۸ کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی انجام می‌شود و دادستان یا یکی از دادیاران یا معاونان او در آن حضور دارد. دربارهٔ آراء حقوقی هم می‌گوید طبق قانون آیین دادرسی مربوط عمل می‌شود.

تبصره‌ها چند حکم جداگانه دارند: اگر دادگاه تجدیدنظر متهم را بی‌گناه بداند، حکم بدوی فسخ و متهم تبرئه می‌شود، حتی اگر خود متهم درخواست تجدیدنظر نکرده باشد و اگر در زندان باشد فوراً آزاد می‌شود. اگر دادگاه تجدیدنظر محکوم‌علیه را مستحق تخفیف مجازات بداند، می‌تواند با دلیل، ضمن تأیید حکم بدوی مجازات را تخفیف دهد، هرچند محکوم‌علیه درخواست تجدیدنظر نکرده باشد. در امور کیفری مربوط به مجازات‌های تعزیری یا بازدارنده، مرجع تجدیدنظر نمی‌تواند مجازات حکم بدوی را تشدید کند، مگر دادستان یا شاکی خصوصی درخواست تجدیدنظر کرده باشد. همچنین اگر حکم تجدیدنظرخواسته در محاسبهٔ محکوم‌به یا خسارات، تعیین مشخصات طرف‌های دعوا، تعیین نوع و میزان مجازات، یا تطبیق عمل با قانون اشتباهی داشته باشد که به اساس حکم لطمه نمی‌زند، مرجع تجدیدنظر آن را اصلاح و تأیید می‌کند و تذکر لازم را به دادگاه بدوی می‌دهد.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه عمومی جزایی محکوم شده است. خودش درخواست تجدیدنظر نکرده، اما دادگاه تجدیدنظر استان در رسیدگی او را بی‌گناه می‌داند. طبق تبصره ۱، حکم بدوی فسخ و علی تبرئه می‌شود و اگر در زندان باشد فوراً آزاد می‌شود.
مریم محکوم به پرداخت خسارت شده است. در حکم بدوی فقط در محاسبهٔ مبلغ خسارت اشتباهی رخ داده که به اساس حکم لطمه نمی‌زند. طبق تبصره ۴، مرجع تجدیدنظر حکم را اصلاح و تأیید می‌کند و تذکر لازم را به دادگاه بدوی می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر متهم خودش درخواست تجدیدنظر نکرده باشد، دادگاه تجدیدنظر می‌تواند او را بی‌گناه کند؟

بله. طبق تبصره ۱، اگر دادگاه تجدیدنظر متهم را بی‌گناه بشناسد، حکم بدوی فسخ و متهم تبرئه می‌شود، هرچند خودش درخواست تجدیدنظر نکرده باشد؛ اگر در زندان باشد فوراً آزاد می‌شود.

اگر متهم محکوم شده باشد و خودش تجدیدنظرخواهی نکند، ممکن است دادگاه تجدیدنظر مجازاتش را سنگین‌تر کند؟

طبق تبصره ۳، در امور کیفری مربوط به مجازات‌های تعزیری یا بازدارنده، مرجع تجدیدنظر نمی‌تواند مجازات حکم بدوی را تشدید کند، مگر اینکه دادستان یا شاکی خصوصی درخواست تجدیدنظر کرده باشد.

اگر در حکم فقط محاسبهٔ مبلغ محکوم‌به یا خسارات اشتباه شده باشد، دادگاه تجدیدنظر چه می‌کند؟

طبق تبصره ۴، اگر این اشتباه به اساس حکم لطمه نزند، مرجع تجدیدنظر حکم را اصلاح و تأیید می‌کند و تذکر لازم را به دادگاه بدوی می‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب ←
ماده ۲۲ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب — لویادسک