ماده ۵۴۱ فصل اول قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تاجر در موارد ذیل ورشکسته به تقصیر اعلان می‌شود: ۱) در صورتی که محقق شود مخارج شخصی یا مخارج خانه مشارالیه در ایام عادی بالنسبه به عایدی او فوق‌العاده بوده است. ۲) در صورتی که محقق شود که تاجر نسبت به سرمایه خود مبالغ عمده صرف معاملاتی کرده که در عرف تجارت موهوم یا نفع آن منوط به اتفاق‌محض است. ۳) اگر به قصد تاخیر انداختن ورشکستگی خود خریدی بالاتر یا فروشی نازلتر از مظنه روز کرده باشد یا اگر به همان قصد وسایلی که دور از صرفه است به کار برده تا تحصیل وجهی نماید اعم از اینکه از راه استقراض یا صدور برات یا به طریق دیگر باشد. ۴) اگر یکی از طلبکارها را پس از تاریخ توقف بر سایرین ترجیح داده و طلب او را پرداخته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در چهار حالت، تاجر «ورشکسته به تقصیر» اعلام می‌شود. یعنی قانون برای تاجر رفتارهایی را مشخص کرده که اگر ثابت شود، در گروه ورشکستگی به تقصیر قرار می‌گیرد. در همین متن تبصره‌ای برای ماده 541 ذکر نشده و فقط چهار بند آمده است.

موارد عبارت‌اند از: ۱) ثابت شود مخارج شخصی یا مخارج خانه او در ایام عادی نسبت به عایدی‌اش فوق‌العاده بوده است. ۲) ثابت شود نسبت به سرمایه خود مبالغ عمده صرف معاملاتی کرده که در عرف تجارت موهوم است یا نفع آن منوط به اتفاق‌محض است. ۳) به قصد تأخیر انداختن ورشکستگی، خرید بالاتر یا فروش پایین‌تر از مظنه روز کرده یا برای تحصیل وجه، وسایلی دور از صرفه به کار برده، از راه استقراض یا صدور برات یا راه دیگر. ۴) پس از تاریخ توقف، یکی از طلبکارها را بر سایرین ترجیح داده و طلب او را پرداخته است.

این ماده درباره جزئیات اثبات یا آثار دیگر چیزی نمی‌گوید و فقط موارد اعلام ورشکستگی به تقصیر را برمی‌شمارد.

مصادیق واقعی

علی تاجر است. اگر ثابت شود در ایام عادی، مخارج شخصی یا خانه‌اش نسبت به عایدی‌اش فوق‌العاده بوده، این ماده یکی از حالت‌های ورشکستگی به تقصیر را درباره او مطرح می‌کند.
مریم تاجر پس از تاریخ توقف، طلب یکی از طلبکارهایش را می‌پردازد. اگر او را بر سایر طلبکارها ترجیح داده باشد، بند ۴ این ماده اعمال می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر تاجر معامله‌ای کند که سودش فقط به شانس بستگی دارد، چه می‌شود؟

طبق بند ۲، اگر ثابت شود نسبت به سرمایه خود مبالغ عمده صرف معاملاتی کرده که در عرف تجارت موهوم است یا نفع آن منوط به اتفاق‌محض است، از موارد ورشکستگی به تقصیر است.

پرداخت طلب یکی از طلبکاران بعد از تاریخ توقف چه حکمی دارد؟

طبق بند ۴، اگر تاجر یکی از طلبکارها را پس از تاریخ توقف بر سایرین ترجیح دهد و طلب او را بپردازد، این کار از موارد اعلام ورشکستگی به تقصیر است.

آیا این ماده تبصره هم دارد؟

در همین متن، برای ماده 541 تبصره‌ای ذکر نشده است؛ فقط چهار بند آمده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۵۴۱ فصل اول قانون تجارت — لویادسک