ماده ۴۹۱ مبحث دوم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

همین که حکم محکمه راجع به تصدیق قرارداد قطعی شد مدیر تصفیه صورت حساب کاملی با حضور عضو ناظر به تاجر ورشکسته می‌دهد که در صورت عدم اختلاف بسته می‌شود، مدیر تصفیه کلیه دفاتر و اسناد و نوشتجات و همچنین دارایی ورشکسته را به استثنای آنچه که باید به طلبکارانی که قرارداد ارفاقی را امضا نکرده‌اند داده شود به مشارالیه رد کرده رسید می‌گیرد و پس از آنکه قرار تادیه سهم طلبکاران مذکور را داد ماموریت مدیر تصفیه ختم می‌شود. از تمام این مراتب عضو ناظر صورت‌مجلسی تهیه می‌نماید و ماموریتش خاتمه می‌یابد. در صورت تولید اختلاف محکمه رسیدگی کرده حکم مقتضی خواهد داد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مرحلهٔ بعد از صدور حکم دادگاه است؛ یعنی وقتی حکم محکمه دربارهٔ تأیید (تصدیق) قرارداد ارفاقی «قطعی» شد. از این لحظه، مدیر تصفیه باید صورت‌حساب کاملی را با حضور «عضو ناظر» به تاجر ورشکسته ارائه دهد و اگر اختلافی نباشد، این صورت‌حساب بسته می‌شود.

پس از آن، مدیر تصفیه همهٔ دفاتر، اسناد، نوشتجات و همچنین دارایی ورشکسته را به خود او برمی‌گرداند و رسید می‌گیرد؛ با یک استثنا: آن بخشی از دارایی که باید به طلبکارانی داده شود که قرارداد ارفاقی را امضا نکرده‌اند. بعد از اینکه دستور پرداخت سهم آن طلبکاران داده شد، مأموریت مدیر تصفیه تمام می‌شود. عضو ناظر هم از همهٔ این مراحل صورت‌جلسه‌ای تهیه می‌کند و مأموریت او نیز به پایان می‌رسد.

اگر در این میان اختلافی پیش بیاید، رسیدگی با محکمه است و محکمه حکم مناسب را صادر می‌کند.

مصادیق واقعی

علی تاجر ورشکسته‌ای است که با طلبکارانش قرارداد ارفاقی بسته و دادگاه آن را تأیید کرده و حکم قطعی شده است. مدیر تصفیه با حضور عضو ناظر، صورت‌حساب کامل را به علی می‌دهد و چون اختلافی نیست، آن را می‌بندد؛ سپس دفاتر و دارایی علی را به او برمی‌گرداند و رسید می‌گیرد، به‌جز بخشی که باید به طلبکارانی داده شود که قرارداد را امضا نکرده‌اند.
مریم مدیر تصفیه است. پس از دستور پرداخت سهم طلبکارانی که قرارداد ارفاقی را امضا نکرده بودند، مأموریت او پایان می‌یابد و عضو ناظر هم صورت‌جلسه‌ای از همهٔ این مراحل تهیه می‌کند و کار او تمام می‌شود. اگر در همین مرحله بین طرفین اختلافی پیش بیاید، محکمه رسیدگی می‌کند و حکم لازم را می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

وقتی حکم دادگاه دربارهٔ تأیید قرارداد ارفاقی قطعی شد، مدیر تصفیه چه کاری باید انجام دهد؟

باید صورت‌حساب کاملی را با حضور عضو ناظر به تاجر ورشکسته بدهد؛ اگر اختلافی نباشد این صورت‌حساب بسته می‌شود.

آیا همهٔ دارایی ورشکسته به او برگردانده می‌شود؟

بله، مدیر تصفیه دفاتر، اسناد، نوشتجات و دارایی ورشکسته را به او رد می‌کند و رسید می‌گیرد، ولی بخشی که باید به طلبکارانی داده شود که قرارداد ارفاقی را امضا نکرده‌اند، مستثناست.

اگر بین طرفین در این مرحله اختلاف پیش بیاید، چه کسی تصمیم می‌گیرد؟

محکمه رسیدگی می‌کند و حکم مقتضی را صادر می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۴۹۱ مبحث دوم قانون تجارت — لویادسک