ماده ۴۲۴ فصل دوم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه در نتیجه اقامه دعوی از طرف مدیر تصفیه یا طلبکاری بر اشخاصی که با تاجر طرف معامله بوده یا بر قائم‌مقام قانونی آنها ثابت شود تاجر متوقف قبل از تاریخ توقف خود برای فرار از ادای دین یا برای اضرار به طلبکارها معامله نموده که متضمن ضرری بیش از ربع قیمت حین‌المعامله بوده است آن معامله قابل فسخ است مگر اینکه طرف معامله قبل از صدور حکم فسخ تفاوت قیمت را بپردازد دعوی فسخ در ظرف دو سال از تاریخ وقوع معامله در محکمه پذیرفته می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره معامله‌ای است که یک تاجرِ متوقف پیش از تاریخ توقف خود انجام داده است. اگر در پی شکایت مدیر تصفیه یا یکی از طلبکاران، علیه کسی که با آن تاجر معامله کرده یا قائم‌مقام قانونی او ثابت شود که این معامله برای فرار از پرداخت دین یا ضرر رساندن به طلبکاران بوده و ضرر آن بیش از یک‌چهارم قیمت در زمان معامله باشد، آن معامله قابل فسخ است.

اما طرف معامله می‌تواند پیش از صدور حکم فسخ، تفاوت قیمت را بپردازد تا معامله فسخ نشود. همچنین دعوی فسخ باید در مدت دو سال از تاریخ وقوع معامله در محکمه مطرح شود تا پذیرفته شود. متن ماده توضیح نمی‌دهد که «تاریخ توقف» یا «تفاوت قیمت» دقیقاً چگونه محاسبه می‌شود.

مصادیق واقعی

علی یک تاجر است و بعداً متوقف می‌شود. پیش از تاریخ توقف، ملکی را به مریم خیلی ارزان‌تر از قیمت زمان معامله می‌فروشد تا از طلبکاران فرار کند. اگر مدیر تصفیه ثابت کند ضرر بیش از یک‌چهارم قیمت بوده، آن معامله قابل فسخ است؛ مگر مریم پیش از صدور حکم فسخ تفاوت قیمت را بپردازد.
حسن پیش از توقف، اموالی را به قیمتی کمتر از ارزش واقعی به رضا منتقل می‌کند. طلبکار حسن تا دو سال از تاریخ وقوع معامله دعوی فسخ را در محکمه مطرح می‌کند و اگر شرایط ماده ثابت شود، معامله قابل فسخ است.

سؤالات پرتکرار

اگر تاجر ورشکسته قبل از توقف، مالی را ارزان فروخته باشد، می‌توان آن فروش را باطل کرد؟

اگر مدیر تصفیه یا طلبکار در دادگاه ثابت کند که این معامله برای فرار از دین یا ضرر به طلبکاران بوده و ضرر آن بیش از یک‌چهارم قیمت زمان معامله است، آن معامله قابل فسخ است.

چه کسی می‌تواند برای فسخ این معامله شکایت کند؟

بر اساس این ماده، مدیر تصفیه یا طلبکار می‌تواند این دعوی را علیه کسی که با تاجر طرف معامله بوده یا قائم‌مقام قانونی او اقامه کند.

مهلت طرح دعوی فسخ چقدر است؟

دعوی فسخ در ظرف دو سال از تاریخ وقوع معامله در محکمه پذیرفته می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←