ماده ۵۳۲ فصل دهم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مال‌التجاره که برای تاجر ورشکسته حمل شده قبل از وصول از روی صورتحساب یا بارنامه که دارای امضا ارسال‌کننده است به فروش رسیده و فروش صوری نباشد دعوی استرداد پذیرفته نمی‌شود و الا موافق ماده ۵۲۹ قابل استرداد است و استردادکننده باید وجوهی را که به‌طور علی‌الحساب گرفته یا مساعدتاً از بابت کرایه حمل و حق کمیسیون و بیمه و غیره تادیه شده یا از این بابت‌ها باید تادیه بشود به طلبکارها بپردازند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کالای تجاری‌ای است که برای یک تاجر ورشکسته فرستاده شده، اما پیش از رسیدن به مقصد فروخته شده است. اگر این فروش بر پایهٔ صورتحساب یا بارنامه‌ای انجام شده باشد که امضای فرستندهٔ کالا را دارد و فروش هم واقعی باشد (نه صوری)، ادعای پس گرفتن کالا پذیرفته نمی‌شود.

اگر چنین شرایطی برقرار نباشد، ماده می‌گوید کالا «موافق ماده ۵۲۹» قابل استرداد است؛ یعنی این ماده فقط ارجاع می‌دهد و خودش شرایط آن ماده را توضیح نمی‌دهد.

همچنین کسی که کالا را پس می‌گیرد، باید وجوهی را که به‌طور علی‌الحساب گرفته یا به‌عنوان کمک بابت کرایه حمل، حق کمیسیون، بیمه و موارد مشابه پرداخت شده (یا باید پرداخت شود) به طلبکارها بپردازد.

مصادیق واقعی

علی کالایی را برای یک تاجر می‌فرستد و پیش از رسیدن کالا، آن تاجر با استفاده از صورتحساب یا بارنامه‌ای که امضای علی را دارد آن را به مریم می‌فروشد. اگر این فروش واقعی و نه صوری باشد، ادعای پس گرفتن کالا پذیرفته نمی‌شود و علی باید مبالغی را که علی‌الحساب گرفته یا بابت کرایه حمل، حق کمیسیون، بیمه و مانند آن پرداخت شده (یا باید پرداخت شود) به طلبکارها بدهد.
در همان مثال، اگر فروش صوری باشد، این ماده می‌گوید کالا با ارجاع به ماده ۵۲۹ قابل استرداد است.

سؤالات پرتکرار

اگر کالایی که برای تاجر ورشکسته فرستاده بودم پیش از رسیدن فروخته شده باشد، می‌توانم آن را پس بگیرم؟

اگر فروش از روی صورتحساب یا بارنامه‌ای باشد که امضای ارسال‌کننده را دارد و فروش هم صوری نباشد، ادعای استرداد پذیرفته نمی‌شود.

منظور از «فروش صوری» چیست؟

این متن تعریف مشخصی برای فروش صوری ارائه نکرده است؛ فقط گفته اگر فروش صوری نباشد ادعای استرداد پذیرفته نمی‌شود و در غیر آن صورت، طبق ارجاع به ماده ۵۲۹ قابل استرداد است.

اگر کالا قابل استرداد باشد، آیا شخص استردادکننده باید پولی پرداخت کند؟

بله؛ باید وجوهی را که به‌طور علی‌الحساب گرفته یا به‌عنوان مساعدت بابت کرایه حمل، حق کمیسیون، بیمه و مانند آن پرداخت شده یا باید پرداخت شود، به طلبکارها بپردازد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۵۳۲ فصل دهم قانون تجارت — لویادسک