ماده ۱۵ قانون تجارت الکترونیکی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

نسبت به «داده‌پیام» مطمئن، سوابق الکترونیکی مطمئن و امضاء الکترونیکی مطمئن انکار و تردید مسموع نیست و تنها می‌توان ادعای جعلیت به «داده‌پیام» مزبور وارد و یا ثابت نمود که «داده‌پیام» مزبور به جهتی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «داده‌پیام» مطمئن، سوابق الکترونیکی مطمئن و امضای الکترونیکی مطمئن است. می‌گوید وقتی چنین سند الکترونیکی‌ای وجود دارد، طرف مقابل نمی‌تواند با «انکار» یا «تردید» آن را زیر سؤال ببرد. «انکار» یعنی بگوید این سند مال من نیست یا من آن را امضا نکرده‌ام، و «تردید» یعنی بگوید شک دارم این سند واقعاً از طرف مقابل است.

تنها راهی که این ماده باز گذاشته دو چیز است: اول اینکه کسی «ادعای جعلیت» کند، یعنی بگوید این داده‌پیام ساختگی یا جعل‌شده است؛ دوم اینکه ثابت کند آن داده‌پیام به یکی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است. متن ماده نمی‌گوید این «جهات قانونی» چه چیزهایی هستند و آن را توضیح نمی‌دهد.

این ماده در واقع برای اسناد الکترونیکیِ مطمئن اعتبار ویژه‌ای قائل شده و راه возدفاع را محدودتر کرده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با مریم قراردادی را به‌صورت الکترونیکی امضا کرده است. اگر بعداً علی بگوید «این امضا مال من نیست و آن را قبول ندارم»، بر اساس این ماده این نوع انکار در برابر امضای الکترونیکی مطمئن پذیرفته نمی‌شود؛ او فقط می‌تواند ادعا کند که آن سند جعل شده است.
فرض کنید در یک پرونده، سند الکترونیکی مطمئنی ارائه شده است. طرف مقابل نمی‌تواند فقط بگوید «به این سند شک دارم»؛ باید یا ادعای جعلیت مطرح کند یا ثابت کند آن سند به یکی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است.

سؤالات پرتکرار

اگر طرف مقابل بگوید این امضای الکترونیکی مال من نیست، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، وقتی امضای الکترونیکی «مطمئن» باشد، انکار و تردید پذیرفته نمی‌شود؛ پس این ادعا مسموع نیست.

پس اگر کسی واقعاً سند الکترونیکی را جعل کرده باشد، طرف مقابل هیچ راهی ندارد؟

چرا؛ این ماده می‌گوید می‌توان ادعای جعلیت مطرح کرد یا ثابت کرد که داده‌پیام به یکی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است.

منظور از «جهات قانونی» که سند را از اعتبار می‌اندازد چیست؟

متن این ماده فقط به وجود چنین جهاتی اشاره کرده و آنها را نام نبرده یا توضیح نداده است؛ بنابراین از خودِ این متن نمی‌توان فهمید آن جهات چیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت الکترونیکی ←
ماده ۱۵ قانون تجارت الکترونیکی — لویادسک