ماده ۱۵ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در موارد زیر بیمه‌گر مکلف است بدون هیچ شرط و اخذ تضمین، خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند و پس از آن می‌تواند به قائم‌مقامی زیان‌دیده از طریق مراجع قانونی برای بازیافت تمام یا بخشی از وجوه پرداخت‌شده به شخصی که موجب خسارت شده است مراجعه کند: الف - اثبات عمد مسبب در ایجاد حادثه نزد مراجع قضایی ب - رانندگی در حالت مستی یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان موثر در وقوع حادثه که به تایید نیروی انتظامی یا پزشکی قانونی یا دادگاه رسیده باشد. پ - در صورتی‌که راننده مسبب، فاقد گواهینامه رانندگی باشد یا گواهینامه او متناسب با نوع وسیله نقلیه نباشد. ت - در صورتی‌که راننده مسبب، وسیله نقلیه را سرقت کرده یا از مسروقه بودن آن، آگاه باشد.

تبصره ۱

در صورت وجود اختلاف میان بیمه‌گر و مسبب حادثه، اثبات موارد فوق در مراجع قضایی صالح صورت خواهد گرفت.

تبصره ۲

در مواردی که طبق این قانون بیمه‌گر حق رجوع به مسبب حادثه یا قائم‌مقام قانونی وی را دارد، اسناد پرداخت خسارت از سوی بیمه‌گر در حکم اسناد لازم‌الاجراء است و از طریق دوایر اجرای سازمان ثبت اسناد و املاک کشور قابل مطالبه و وصول می‌باشد.

تبصره ۳

در صورتی‌که حادثه در حین آموزش رانندگی توسط مراکز مجاز یا آزمون اخذ گواهینامه رخ دهد، خسارت پرداخت‌شده به‌وسیله شرکت بیمه از آموزش‌گیرنده یا آزمون‌دهنده قابل بازیافت نخواهد بود و حسب مورد آموزش‌دهنده یا آزمون‌گیرنده، راننده محسوب می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالت‌هایی است که بیمه‌گر (شرکت بیمه) باید خسارتِ زیان‌دیده را بی‌قید و شرط و بدون گرفتن تضمین بپردازد و بعد از پرداخت، می‌تواند جای او را بگیرد و از راه مراجع قانونی به سراغ کسی برود که حادثه را ایجاد کرده تا همه یا بخشی از پولی که پرداخته را پس بگیرد. این حالت‌ها چهار مورد است: عمدِ مسبب که در مراجع قضایی ثابت شود؛ رانندگی در حال مستی یا مصرف مواد مخدر یا روانگردانِ مؤثر در حادثه که تأیید نیروی انتظامی یا پزشکی قانونی یا دادگاه را داشته باشد؛ نداشتن گواهینامه یا نامتناسب بودن گواهینامه با نوع وسیله نقلیه؛ و سرقت وسیله نقلیه توسط راننده یا آگاه بودن او از مسروقه بودن آن.

تبصره‌ها می‌گویند اگر بیمه‌گر و مسبب حادثه اختلاف داشته باشند، اثبات موارد بالا در مراجع قضایی صالح انجام می‌شود؛ در جاهایی که بیمه‌گر حق رجوع به مسبب یا جانشین قانونی او را دارد، اسناد پرداخت خسارت مثل اسناد لازم‌الاجراء است و از طریق دوایر اجرای سازمان ثبت اسناد و املاک کشور قابل مطالبه و وصول است؛ و اگر حادثه هنگام آموزش رانندگی در مراکز مجاز یا آزمون گواهینامه رخ دهد، خسارت پرداختی از آموزش‌گیرنده یا آزمون‌دهنده پس گرفته نمی‌شود و به‌جای آن‌ها، آموزش‌دهنده یا آزمون‌گیرنده راننده حساب می‌شود.

این متن به «مراجع قضایی صالح»، «قائم‌مقام قانونی» و «اسناد لازم‌الاجراء» اشاره می‌کند بدون اینکه جزئیات آن‌ها را توضیح دهد، و دربارهٔ اصلاح یا نسخ شدن این ماده چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی با خودروی خود با مریم تصادف می‌کند و مریم آسیب می‌بیند. اگر ثابت شود علی در حال مستی رانندگی می‌کرده و این موضوع از سوی نیروی انتظامی یا پزشکی قانونی تأیید شود، شرکت بیمه باید خسارت مریم را بدون شرط و تضمین بپردازد و بعد می‌تواند از راه مراجع قانونی برای پس گرفتن آن پول به علی مراجعه کند.
مریم در یک آموزشگاه مجاز رانندگی مشغول تمرین است و در حین آموزش حادثه‌ای رخ می‌دهد. طبق تبصره ۳، خسارت پرداخت‌شده از مریم (آموزش‌گیرنده) قابل بازیافت نیست و آموزش‌دهنده به عنوان راننده در نظر گرفته می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر راننده‌ای که حادثه را ایجاد کرده گواهینامه نداشته باشد، بیمه خسارت مرا می‌دهد یا نه؟

بله؛ طبق بند «پ» این ماده، در این حالت بیمه‌گر مکلف است بدون هیچ شرط و اخذ تضمین خسارت زیان‌دیده را بپردازد و بعد می‌تواند از راه مراجع قانونی برای بازیافت وجوه پرداخت‌شده به راننده‌ای که موجب خسارت شده مراجعه کند.

اگر بین من (بیمه‌گر) و راننده‌ای که حادثه را ایجاد کرده اختلاف باشد، چه کسی این موارد را ثابت می‌کند؟

طبق تبصره ۱، در صورت وجود اختلاف میان بیمه‌گر و مسبب حادثه، اثبات موارد گفته‌شده در مراجع قضایی صالح صورت می‌گیرد.

اگر حادثه هنگام آزمون گرفتن گواهینامه رخ دهد، خسارت از داوطلب پس گرفته می‌شود؟

طبق تبصره ۳، اگر حادثه در حین آموزش رانندگی توسط مراکز مجاز یا آزمون اخذ گواهینامه رخ دهد، خسارت پرداخت‌شده از آموزش‌گیرنده یا آزمون‌دهنده قابل بازیافت نیست و حسب مورد آموزش‌دهنده یا آزمون‌گیرنده راننده محسوب می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه ←