ماده ۷۲ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حکم حجر یا رفع حجر مانع نیست که اگر اهلیت یا عدم اهلیت یکی از متعاملین در دادگاهی قبل از حکم حجر و یا بعد از رفع حجر ثابت‌شود دادگاه به آنچه نزد او ثابت شده است ترتیب اثر دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «حجر» است؛ یعنی وقتی دادگاه حکم می‌دهد که شخصی به‌سبب نداشتن اهلیت (توانایی قانونی برای انجام کارهایی مثل معامله) نمی‌تواند خودش در امور مالی‌اش تصمیم بگیرد، یا وقتی این حکم را برمی‌دارد.

متن می‌گوید صدور حکم حجر یا برداشتن آن، مانع این نیست که اگر در یک دادگاه ثابت شود یکی از دو طرف معامله در زمانی پیش از صدور حکم حجر یا پس از برداشتن حجر، اهلیت داشته یا نداشته است، دادگاه بر اساس همان چیزی که برایش ثابت شده تصمیم بگیرد.

به زبان ساده‌تر: دادگاه به آنچه در پرونده برایش اثبات شده عمل می‌کند و صرفِ بودن یا نبودن حکم حجر، جلوی این کار را نمی‌گیرد. این ماده دربارهٔ جزئیات بیشتر یا شرایط دیگر چیزی نمی‌گوید و متن آن در این حد کوتاه است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی پیش از آنکه دادگاه حکم حجر او را صادر کند، خانه‌اش را به مریم بفروشد. بعداً در دادگاه دربارهٔ همان معامله اختلاف شود. اگر برای دادگاه ثابت شود علی در زمان فروش اهلیت داشته است، بر اساس همین ماده می‌تواند به آنچه ثابت شده ترتیب اثر بدهد.
فرض کنید حکم حجر حسن برداشته شده است. بعد از آن حسن معامله‌ای انجام می‌دهد و در دادگاه اختلاف می‌شود که او در آن زمان اهلیت داشته یا نه. اگر دادگاه در این باره به نتیجه‌ای برسد، صدور یا برداشتن حکم حجر مانع رسیدگی و ترتیب اثر دادن به آن نتیجه نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی قبل از صدور حکم حجر معامله کرده باشد، تکلیف آن معامله چیست؟

این ماده فقط می‌گوید اگر اهلیت یا نداشتن اهلیت او در دادگاه ثابت شود، دادگاه می‌تواند به آنچه نزدش ثابت شده ترتیب اثر بدهد؛ دربارهٔ نتیجهٔ نهایی معامله چیزی در این متن نیامده است.

آیا حکم حجر جلوی بررسی اهلیت شخص در دادگاه را می‌گیرد؟

نه؛ متن صریحاً می‌گوید حکم حجر یا رفع حجر مانع این کار نیست.

اگر کسی بعد از برداشتن حکم حجر معامله کند، وضعیت اهلیت او چگونه بررسی می‌شود؟

طبق همین متن، اگر اهلیت یا نداشتن اهلیت او در دادگاه ثابت شود، دادگاه می‌تواند به آنچه ثابت شده ترتیب اثر بدهد؛ جزئیات بیشتر در این متن نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←