‌ماده ۳۳۸ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه تبعه خارجه در ایران یا در خارجه فوت شود و در ایران دارای مالی باشد دادرس دادگاه بخش محلی که مال متوفی در آنجا واقع‌ است به درخواست هر ذینفع یا به درخواست کنسول دولت متبوع متوفی به حفظ و تصفیه امر ترکه اقدام می‌نماید و در صورتی که متوفی وارث یا‌قائم‌مقام در ایران نداشته باشد بدون درخواست هم دادرس پس از اطلاع اقدام به حفظ و تصفیه ترکه می‌نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وضعیت اموال یک «تبعهٔ خارجه» (شخصی که تابعیت کشوری غیر از ایران را دارد) است که فوت کرده است. اگر این شخص در ایران یا در خارج از ایران فوت کند ولی در ایران مالی داشته باشد، دادرس (قاضی) دادگاه بخش محلی که آن مال در آنجا قرار دارد، به حفظ و تصفیهٔ ترکه (یعنی نگهداری و سامان دادن به اموال و بدهی‌های به‌جامانده) اقدام می‌کند.

این اقدام در حالت عادی به درخواست انجام می‌شود؛ یعنی یا هر کسی که نفعی در این کار دارد (ذی‌نفع) درخواست می‌دهد، یا کنسول کشور متبوع متوفی. اما اگر متوفی در ایران وارث یا قائم‌مقام (کسی که جای او را بگیرد) نداشته باشد، قاضی حتی بدون درخواست کسی، به محض اینکه از موضوع باخبر شود، خودش دست به حفظ و تصفیهٔ ترکه می‌زند.

نکته: این ماده در فصل مربوط به ترکهٔ اتباع خارجه در باب پنجم قانون امور حسبی قرار دارد.

مصادیق واقعی

آقای علی که تبعهٔ یک کشور خارجی است، در ایران فوت می‌کند و یک آپارتمان در ایران دارد. هر ذی‌نفعی یا کنسول کشور متبوع او می‌تواند از دادرس دادگاه بخش محل وقوع آپارتمان بخواهد که برای حفظ و تصفیهٔ اموال او اقدام کند.
خانم مریم، تبعهٔ خارجه، فوت می‌کند و در ایران مال دارد اما هیچ وارث یا قائم‌مقامی در ایران ندارد. در این حالت دادرس دادگاه بخش محل مال، به محض اطلاع، خودش و بدون درخواست کسی به حفظ و تصفیهٔ ترکه اقدام می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر تبعهٔ خارجه در ایران فوت کند و مالی داشته باشد، چه کسی می‌تواند از دادگاه درخواست رسیدگی کند؟

هر ذی‌نفع یا کنسول دولت متبوع متوفی می‌تواند از دادرس دادگاه بخش محل وقوع مال درخواست کند تا به حفظ و تصفیهٔ ترکه اقدام کند.

اگر متوفی در ایران وارث یا قائم‌مقام نداشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

در این صورت دادرس، حتی بدون درخواست، پس از اطلاع از موضوع، خودش به حفظ و تصفیهٔ ترکه اقدام می‌کند.

کدام دادگاه صلاحیت رسیدگی به این موضوع را دارد؟

دادرس دادگاه بخش محلی که مال متوفی در آنجا واقع است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←