‌ماده ۱۲۸ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه غائب در ایران اقامتگاه یا محل سکنی نداشته یا اقامتگاه و محل سکنای او در ایران معلوم نباشد دادگاه محلی برای رسیدگی به‌ امور غائب صالح است که ورثه غائب در آن محل اقامت یا سکنی دارند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی می‌خواهیم به امور مربوط به یک شخص غایبِ مفقودالاثر رسیدگی شود، باید ببینیم کدام دادگاه صلاحیت دارد. اگر آن غایب در ایران نه اقامتگاه داشته باشد و نه محل سکونت، یا اصلاً معلوم نباشد که اقامتگاه و محل سکونتش در ایران کجاست، دادگاهی صلاحیت رسیدگی دارد که ورثهٔ غایب در آن محل اقامت یا سکونت دارند.

پس به زبان ساده: ملاک صلاحیت در این حالت، محل زندگی وارثانِ غایب است، نه محل زندگی خودِ غایب.

مصادیق واقعی

علی چند سال است ناپدید شده و هیچ‌کس نمی‌داند در ایران کجا زندگی می‌کرده است. ورثهٔ او، مریم و حسن، در اصفهان زندگی می‌کنند؛ بر اساس این ماده، دادگاه محل اقامت یا سکونت آن‌ها برای رسیدگی به امور غایب صالح است.
غایبی در ایران اقامتگاه و محل سکونت شناخته‌شده‌ای ندارد و ورثهٔ او ساکن شیراز هستند؛ صلاحیت دادگاه بر اساس محل اقامت یا سکونت همین ورثه تعیین می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر معلوم نباشد شخص غایب در ایران کجا زندگی می‌کرده، کدام دادگاه به امور او رسیدگی می‌کند؟

دادگاهی که ورثهٔ غایب در آن محل اقامت یا سکونت دارند.

اگر غایب در ایران اقامتگاه یا محل سکونت داشته باشد، تکلیف صلاحیت چیست؟

این ماده فقط حالت‌هایی را گفته که غایب در ایران اقامتگاه یا محل سکونت ندارد یا آن‌ها معلوم نیست؛ برای حالت داشتن اقامتگاه یا محل سکونت معلوم، در همین متن حکمی نیامده است.

منظور از «ورثه» در این ماده چیست؟

همان وارثانِ شخص غایب؛ یعنی کسانی که از او ارث می‌برند. متن ماده فقط محل اقامت یا سکونت آن‌ها را ملاک صلاحیت دادگاه قرار داده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←