این اصل دربارهٔ وظیفهٔ قاضی هنگام رسیدگی به یک دعواست. بر اساس آن، قاضی باید تلاش کند حکم آن دعوا را در قوانین نوشتهشده (قوانین مدونه) پیدا کند. اگر در آن قوانین حکمی برای آن موضوع پیدا نکرد، باید با تکیه بر منابع معتبر اسلامی یا فتواهای معتبر، حکم آن پرونده را صادر کند.
نکتهٔ مهم دیگر این است که قاضی نمیتواند به این بهانه که قانون در آن مورد سکوت کرده، یا ناقص است، یا مبهم (اجمال) است، یا قوانین با هم تعارض دارند، از رسیدگی به دعوا و صدور حکم خودداری کند. یعنی در هر حال باید به پرونده رسیدگی شود و رأی صادر گردد.