این اصل، فهرست وظایف و اختیارات رهبر را بیان میکند. بر اساس آن، رهبر سیاستهای کلی نظام را پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین میکند، بر اجرای آنها نظارت دارد، فرمان همهپرسی میدهد، فرماندهی کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد و جنگ و صلح و بسیج نیروها را اعلام میکند.
همچنین نصب، عزل و قبول استعفای چند مقام در اختیار اوست: فقهای شورای نگهبان، عالیترین مقام قوه قضاییه، رئیس سازمان صدا و سیما، رئیس ستاد مشترک، فرمانده کل سپاه و فرماندهان عالی نیروهای نظامی و انتظامی. او اختلاف و روابط قوای سهگانه را حل و تنظیم میکند و معضلات نظام را که از راههای عادی حل نمیشود، از طریق مجمع تشخیص مصلحت نظام حل میکند.
در دو مورد مرتبط با ریاست جمهوری هم وظیفه دارد: امضای حکم ریاست جمهوری پس از انتخاب مردم (و تأیید صلاحیت داوطلبان، که پیش از انتخابات باید از سوی شورای نگهبان و در دوره اول از سوی رهبری باشد)، و عزل رئیس جمهور با در نظر گرفتن مصالح کشور پس از حکم دیوان عالی کشور به تخلف او از وظایف قانونی یا رأی مجلس به عدم کفایت او بر اساس اصل هشتاد و نهم. این متن درباره محتوای اصل هشتاد و نهم چیزی نمیگوید و فقط به آن ارجاع میدهد. در پایان نیز آمده که رهبر میتواند بعضی از وظایف و اختیارات خود را به شخص دیگری تفویض کند؛ اما مشخص نشده کدام وظایف قابل واگذاری است و این بخش از متن در همین حد باقی مانده.