اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصول پنجم و یکصد و نهم گردد، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی از شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم است. در صورت فوت یا کناره‌گیری یا عزل رهبر، خبرگان موظفند در اسرع وقت نسبت به تعیین و معرفی رهبر جدید اقدام نمایند. تا هنگام معرفی رهبر، شورایی مرکب از رئیس جمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، همه وظایف رهبری را به طور موقت به عهده می‌گیرد و چنانچه در این مدت یکی از آنان به هر دلیل نتواند انجام وظیفه نماید، فرد دیگری به انتخاب مجمع، با حفظ اکثریت فقها، در شورا به جای وی منصوب می‌گردد. این شورا در خصوص وظایف بندهای ۱ و ۳ و ۵ و ۱۰ و قسمت‌های (د) و (ه) و (و) بند ۶ اصل یکصد و دهم، پس از تصویب سه چهارم اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام اقدام می‌کند. هرگاه رهبر بر اثر بیماری یا حادثه دیگری موقتاً از انجام وظایف رهبری ناتوان شود، در این مدت شورای مذکور در این اصل وظایف او را عهده‌دار خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل دربارهٔ وضعیت‌هایی است که رهبر نمی‌تواند وظایفش را انجام دهد یا یکی از شرایط لازم را ندارد. اگر رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا یکی از شرایط ذکرشده در اصول پنجم و یکصد و نهم را نداشته باشد، یا معلوم شود از آغاز بعضی از آن شرایط را نداشته است، از مقام خود برکنار می‌شود. تشخیص این موضوع به عهدهٔ خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم است.

اگر رهبر فوت کند، کناره‌گیری کند یا عزل شود، خبرگان باید در اسرع وقت رهبر جدید را تعیین و معرفی کنند. تا زمانی که رهبر معرفی شود، شورایی مرکب از رئیس جمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان که مجمع تشخیص مصلحت نظام انتخاب می‌کند، همهٔ وظایف رهبری را به طور موقت عهده‌دار می‌شود. اگر در این مدت یکی از اعضای این شورا به هر دلیلی نتواند وظیفه انجام دهد، مجمع تشخیص مصلحت نظام فرد دیگری را با حفظ اکثریت فقها انتخاب می‌کند.

این شورا دربارهٔ وظایف بندهای ۱ و ۳ و ۵ و ۱۰ و قسمت‌های (د) و (ه) و (و) بند ۶ اصل یکصد و دهم، پس از تصویب سه چهارم اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام اقدام می‌کند. همچنین اگر رهبر بر اثر بیماری یا حادثهٔ دیگری موقتاً از انجام وظایف رهبری ناتوان شود، در این مدت همان شورا وظایف او را عهده‌دار خواهد بود.

مصادیق واقعی

فرض کنید رهبر به دلیل بیماری موقتاً نتواند وظایف رهبری را انجام دهد؛ بر اساس این اصل، در این مدت شورای مرکب از رئیس جمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان وظایف او را عهده‌دار می‌شود.
فرض کنید رهبر فوت کند؛ در این صورت خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم باید در اسرع وقت رهبر جدید را تعیین و معرفی کنند و تا هنگام معرفی رهبر، شورای سه‌نفرهٔ یادشده همهٔ وظایف رهبری را به طور موقت عهده‌دار می‌شود.

سؤالات پرتکرار

چه کسی تشخیص می‌دهد که رهبر از انجام وظایفش ناتوان است یا یکی از شرایط لازم را ندارد؟

تشخیص این امر به عهدهٔ خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم است.

اگر رهبر موقتاً به دلیل بیماری نتواند وظایفش را انجام دهد، چه کسی وظایف او را انجام می‌دهد؟

در این مدت، شورای مذکور در این اصل که از رئیس جمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان تشکیل شده است، وظایف رهبری را عهده‌دار می‌شود.

بعد از فوت یا کناره‌گیری یا عزل رهبر چه اتفاقی می‌افتد؟

خبرگان موظفند در اسرع وقت رهبر جدید را تعیین و معرفی کنند. تا هنگام معرفی رهبر، شورای سه‌نفرهٔ مذکور در این اصل همهٔ وظایف رهبری را به طور موقت عهده‌دار می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←