این ماده به سازمانهای مردمنهادی اجازه میدهد که اگر اساسنامهشان در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، بیماران و افراد دارای ناتوانی جسمی یا ذهنی، محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بهداشت عمومی یا حمایت از حقوق شهروندی باشد، دربارهٔ جرائم مرتبط با همان زمینه اعلام جرم کنند و در همه مراحل دادرسی شرکت کنند.
تبصره ۱ میگوید اگر جرم بزهدیده خاص داشته باشد، برای اقدام طبق این ماده رضایت او لازم است. اگر بزهدیده طفل، مجنون یا در جرائم مالی سفیه باشد، رضایت ولی، قیم یا سرپرست قانونی او گرفته میشود. اگر خود ولی، قیم یا سرپرست قانونی مرتکب جرم شده باشد، سازمانها با رضایت قیم اتفاقی یا تأیید دادستان اقدام میکنند.
تبصره ۲ مقامات را مکلف میکند بزهدیدگان جرائم موضوع این ماده را از کمک سازمانهای مردمنهاد مربوط آگاه کنند. تبصره ۳ شرط میکند سازمانها برای استفاده از این حق از مراجع ذیصلاح مجوز بگیرند و اگر سه بار متوالی اعلام جرم یک سازمان در محاکم صالحه بهطور قطعی رد شود، یک سال از این حق محروم میشود. تبصره ۴ میگوید اجرای ماده با رعایت اصل ۱۶۵ قانون اساسی است و در جرائم منافی عفت، سازمانها با رعایت ماده ۱۰۲ این قانون و تبصرههایش فقط میتوانند اعلام جرم کنند و دلایل بدهند، ولی حق شرکت در جلسات را ندارند.