ماده ۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی اعلام کند که خود ناظر وقوع جرمی بوده و جرم مذکور از جرائم غیر قابل گذشت باشد، در صورتی که قرائن و اماراتی مبتنی بر نادرستی اظهارات وی وجود نداشته باشد، این اظهار برای شروع به تعقیب کافی است، هر چند قرائن و امارات دیگری برای تعقیب موجود نباشد؛ اما اگر اعلام کننده شاهد قضیه نبوده، به صرف اعلام نمی توان شروع به تعقیب کرد، مگر آنکه دلیلی بر صحت ادعا وجود داشته باشد. یا جرم از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که کسی به مقام قضایی اعلام می‌کند خودش شاهد وقوع جرمی بوده است. اگر آن جرم از جرائم «غیرقابل گذشت» باشد (یعنی جرمی که گذشت شاکی یا شکایت او در پیگیری آن نقشی اساسی ندارد) و هیچ نشانه‌ای وجود نداشته باشد که حرف‌های این فرد درست نیست، همین اظهار او برای شروع به تعقیب کافی است؛ حتی اگر نشانه یا دلیل دیگری برای تعقیب در دست نباشد.

اما اگر اعلام‌کننده خودش شاهد ماجرا نبوده، فقط با اعلام کردن او نمی‌توان تعقیب را شروع کرد. در این حالت تعقیب تنها در دو صورت ممکن است: اول آنکه دلیلی بر درستی ادعای او وجود داشته باشد، دوم آنکه جرم از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی باشد.

نکته: متن این ماده تنها دو حالت «شاهد بودن» و «شاهد نبودن» را از هم جدا می‌کند و حکمی دربارهٔ جرائم قابل گذشت در آن بیان نشده است.

مصادیق واقعی

مریم به دادسرا می‌رود و می‌گوید خودش شاهد یک جرم غیرقابل گذشت بوده است. اگر نشانه‌ای بر دروغ بودن حرف او وجود نداشته باشد، همین اظهار مریم برای شروع به تعقیب کافی است، هرچند هیچ نشانهٔ دیگری برای تعقیب نباشد.
علی شنیده است که جرمی رخ داده اما خودش شاهد آن نبوده. علی به دادسرا می‌رود و اعلام می‌کند. طبق این ماده، به صرف اعلام علی نمی‌توان تعقیب را شروع کرد، مگر دلیلی بر درستی ادعای او باشد یا آن جرم از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی باشد.

سؤالات پرتکرار

من فقط شنیده‌ام که جرمی اتفاق افتاده و خودم شاهد نبوده‌ام؛ اگر اعلام کنم پرونده پیگیری می‌شود؟

طبق این ماده، وقتی اعلام‌کننده شاهد ماجرا نبوده، به صرف اعلام او نمی‌توان تعقیب را شروع کرد؛ مگر اینکه دلیلی بر درستی ادعا وجود داشته باشد یا جرم از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی باشد.

اگر خودم شاهد یک جرم غیرقابل گذشت باشم و اعلام کنم، چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر نشانه‌ای بر نادرست بودن اظهارات شما وجود نداشته باشد، همین اظهار برای شروع به تعقیب کافی است، حتی اگر نشانه یا دلیل دیگری برای تعقیب موجود نباشد.

این ماده دربارهٔ جرائم قابل گذشت چه حکمی دارد؟

متن این ماده صراحتاً ناظر به جرائم غیرقابل گذشت است و دربارهٔ جرائم قابل گذشت در آن حکمی بیان نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک