ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه محکوم علیه به بیماری جسمی یا روانی مبتلا باشد و اجرای مجازات موجب تشدید بیماری و یا تاخیر در بهبودی وی شود، قاضی اجرای احکام کیفری با کسب نظر پزشکی قانونی تا زمان بهبودی، اجرای مجازات را به تعویق می اندازد. چنانچه در جرائم تعزیری امیدی به بهبودی بیمار نباشد، قاضی اجرای احکام کیفری، پس از احراز بیماری محکوم علیه و مانع بودن آن برای اعمال مجازات، با ذکر دلیل، پرونده را برای تبدیل به مجازات مناسب دیگر با در نظر گرفتن نوع بیماری و مجازات به مرجع صادر کننده رای قطعی ارسال می کند.

تبصره

هرگاه حین اجرای مجازات، بیماری حادث شود و تعویق اجرای مجازات فوریت داشته باشد، قاضی اجرای احکام کیفری، ضمن صدور دستور توقف اجرای آن، طبق مقررات این ماده اقدام می کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۵۰۲ می‌گوید اگر کسی که حکم محکومیت دارد به بیماری جسمی یا روانی مبتلا باشد و اجرای مجازات، بیماری او را شدیدتر کند یا بهبودی را به تأخیر بیندازد، قاضی اجرای احکام کیفری با گرفتن نظر پزشکی قانونی، اجرای مجازات را تا زمان بهبودی به تعویق می‌اندازد.

در جرائم تعزیری، اگر امیدی به بهبودی بیمار نباشد، قاضی اجرای احکام کیفری پس از احراز بیماری محکوم علیه و مانع بودن آن برای اعمال مجازات، با ذکر دلیل پرونده را به مرجع صادرکننده رأی قطعی می‌فرستد تا مجازات به مجازات مناسب دیگری تبدیل شود؛ در این تصمیم نوع بیماری و مجازات در نظر گرفته می‌شود.

تبصره هم می‌گوید اگر در میانهٔ اجرای مجازات بیماری حادی پیش بیاید و تعویق اجرا فوری باشد، قاضی اجرای احکام کیفری دستور توقف اجرا را می‌دهد و مطابق همین ماده اقدام می‌کند.

مصادیق واقعی

علی به حبس محکوم شده است. او در دورهٔ اجرای حکم به بیماری جسمی مبتلا می‌شود و پزشکی قانونی نظر می‌دهد که ادامهٔ اجرای مجازات بیماری او را شدیدتر می‌کند. قاضی اجرای احکام کیفری اجرای مجازات را تا بهبودی به تعویق می‌اندازد.
مریم در یک جرم تعزیری محکوم شده و بیماری روانی دارد. پزشکی قانونی تشخیص می‌دهد امیدی به بهبودی نیست و بیماری مانع اجرای مجازات است. قاضی اجرای احکام کیفری با ذکر دلیل پرونده را برای تبدیل به مجازات مناسب دیگر به مرجع صادرکننده رأی قطعی می‌فرستد.

سؤالات پرتکرار

اگر محکوم علیه بیمار شود، اجرای مجازات فوراً متوقف می‌شود؟

اگر بیماری جسمی یا روانی باشد و اجرای مجازات موجب تشدید بیماری یا تأخیر در بهبودی شود، قاضی اجرای احکام کیفری با کسب نظر پزشکی قانونی تا زمان بهبودی اجرای مجازات را به تعویق می‌اندازد. در تبصره آمده اگر حین اجرای مجازات بیماری حادث شود و تعویق فوریت داشته باشد، قاضی ضمن صدور دستور توقف اجرا، طبق مقررات این ماده اقدام می‌کند.

اگر در جرم تعزیری امیدی به بهبودی بیمار نباشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

قاضی اجرای احکام کیفری پس از احراز بیماری محکوم علیه و مانع بودن آن برای اعمال مجازات، با ذکر دلیل پرونده را برای تبدیل به مجازات مناسب دیگر و با در نظر گرفتن نوع بیماری و مجازات، به مرجع صادر کننده رای قطعی ارسال می‌کند.

نقش پزشکی قانونی در این ماده چیست؟

در مورد تعویق اجرای مجازات، قاضی اجرای احکام کیفری با کسب نظر پزشکی قانونی اقدام می‌کند. در مورد ارسال پرونده برای تبدیل مجازات در جرائم تعزیری، متن به احراز بیماری و مانع بودن آن اشاره دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←