ماده ۲۳۵ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

متهم، کفیل و وثیقه گذار می‌توانند در موارد زیر ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ دستور دادستان، درباره اخذ وجه التزام، وجه الکفاله و یا ضبط وثیقه اعتراض کنند. مرجع رسیدگی به این اعتراض، دادگاه کیفری دو است: الف- هرگاه مدعی شوند در اخذ وجه التزام و وجه الکفاله و یا ضبط وثیقه مقررات مربوط رعایت نشده است. ب - هرگاه مدعی شوند متهم در موعد مقرر حاضر شده یا او را حاضر کرده اند یا شخص ثالثی متهم را حاضر کرده است. پ - هرگاه مدعی شوند به جهات مذکور در ماده (۱۷۸) این قانون، متهم نتوانسته حاضر شود یا کفیل و وثیقه گذار به یکی از آن جهات نتوانسته اند متهم را حاضر کنند. ت - هرگاه مدعی شوند پس از صدور قرار قبولی کفالت یا التزام معسر شده اند. ث - هرگاه کفیل یا وثیقه گذار مدعی شوند تسلیم متهم، به علت فوت او در مهلت مقرر ممکن نبوده است.

تبصره ۱

دادگاه در تمام موارد فوق، خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات دادرسی به شکایت رسیدگی می کند. رای دادگاه قطعی است.

تبصره ۲

مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به دستور رئیس یا دادرس دادگاه عمومی بخش، دادگاه کیفری دو نزدیکترین شهرستان آن استان است.

تبصره ۳

در خصوص بند (ت)، دادگاه به ادعای اعسار متهم یا کفیل رسیدگی و در صورت احراز اعسار آنان، به معافیت آنان از پرداخت وجه التزام یا وجه الکفاله حکم می کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در سه حالت «متهم»، «کفیل» و «وثیقه‌گذار» حق دارند به دستوری که دادستان دربارهٔ گرفتن وجه التزام (پولی که متهم متعهد شده در صورت تخلف بپردازد)، وجه‌الکفاله (پولی که کفیل در صورت عدم تحویل متهم باید بپردازد) یا ضبط وثیقه صادر کرده، اعتراض کنند. مهلت این اعتراض ده روز از تاریخ ابلاغ دستور دادستان است و مرجعی که به آن رسیدگی می‌کند «دادگاه کیفری دو» است.

مواردی که می‌توان به آن‌ها اعتراض کرد در پنج بند آمده است: الف) ادعا شود در گرفتن وجه التزام، وجه‌الکفاله یا ضبط وثیقه مقررات رعایت نشده؛ ب) ادعا شود متهم در موعد مقرر حاضر شده، یا او را حاضر کرده‌اند، یا شخص سومی او را حاضر کرده؛ پ) ادعا شود به دلایلی که در ماده ۱۷۸ این قانون آمده، متهم یا کفیل و وثیقه‌گذار نتوانسته‌اند حاضر شوند (این ماده فقط به ماده ۱۷۸ ارجاع داده و محتوای آن را نگفته است)؛ ت) ادعا شود پس از صدور قرار قبولی کفالت یا التزام، فرد معسر (ناتوان از پرداخت) شده است؛ ث) کفیل یا وثیقه‌گذار ادعا کنند تسلیم متهم به دلیل فوت او در مهلت مقرر ممکن نبوده است.

سه تبصره هم دارد: طبق تبصره ۱ دادگاه در همهٔ این موارد خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات دادرسی رسیدگی می‌کند و رأی آن قطعی است. طبق تبصره ۲، اعتراض به دستور رئیس یا دادرس دادگاه عمومی بخش در دادگاه کیفری دو نزدیک‌ترین شهرستان همان استان رسیدگی می‌شود. طبق تبصره ۳، دربارهٔ بند «ت» دادگاه به ادعای اعسار متهم یا کفیل رسیدگی می‌کند و اگر اعسار آن‌ها ثابت شود، حکم به معافیت آن‌ها از پرداخت وجه التزام یا وجه‌الکفاله می‌دهد.

مصادیق واقعی

علی برای آزادی مریم کفیل شده بود. مریم در موعد مقرر حاضر نشد و دادستان دستور گرفت وجه‌الکفاله از علی را صادر کرد. علی می‌گوید خودش مریم را در موعد حاضر کرده است. او می‌تواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ این دستور به دادگاه کیفری دو اعتراض کند و دادگاه خارج از نوبت و بدون تشریفات به آن رسیدگی می‌کند و رأی قطعی است.
مریم وثیقه‌گذار بود و پس از صدور قرار قبولی التزام، ادعا می‌کند به دلیل تنگدستی نمی‌تواند مبلغ را بپردازد. بر اساس بند «ت» و تبصره ۳، دادگاه به ادعای اعسار او رسیدگی می‌کند و اگر اعسار ثابت شود، حکم به معافیت او از پرداخت می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر به دستور ضبط وثیقه اعتراض داشته باشم، چقدر وقت دارم و باید به کجا مراجعه کنم؟

بر اساس همین ماده، مهلت اعتراض ده روز از تاریخ ابلاغ دستور دادستان است و مرجع رسیدگی به این اعتراض، دادگاه کیفری دو است.

آیا رأی دادگاه در این نوع اعتراض قابل تجدیدنظر است؟

در متن تبصره ۱ آمده که دادگاه خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات دادرسی رسیدگی می‌کند و رأی دادگاه قطعی است.

اگر کفیل بگوید متهم فوت کرده و به همین دلیل نتوانسته او را تحویل دهد، می‌تواند اعتراض کند؟

بله، طبق بند «ث» اگر کفیل یا وثیقه‌گذار مدعی شوند تسلیم متهم به علت فوت او در مهلت مقرر ممکن نبوده است، می‌توانند ظرف ده روز از ابلاغ دستور دادستان به دادگاه کیفری دو اعتراض کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۳۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک