ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه رای قطعی کیفری موثر در ماهیت امر حقوقی باشد، برای دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی می کند، لازم الاتباع است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر یک دادگاه کیفری رایی صادر کرده و آن رای «قطعی» شده باشد و نتیجه‌اش روی ماهیت یک دعوای حقوقی اثر بگذارد، دادگاهی که می‌خواهد به آن موضوع حقوقی یا به ضرر و زیان رسیدگی کند، باید همان رای قطعی کیفری را بپذیرد و ملزم به رعایت آن است.

به زبان ساده‌تر: وقتی دادگاه کیفری دربارهٔ یک موضوع تصمیم نهایی گرفته است، دادگاه حقوقی نمی‌تواند خلاف آن تصمیم بگیرد و باید آن را مبنا قرار دهد. منظور از «ماهیت امر حقوقی» یعنی اصل و اساس موضوعی که در دادگاه حقوقی مطرح است.

این متن تبصره یا توضیح دیگری ندارد و دربارهٔ شرایط دیگر (مثل اینکه کدام رای قطعی محسوب می‌شود) چیزی در آن گفته نشده است.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه کیفری به اتهام کلاهبرداری محاکمه و رای قطعی صادر می‌شود. بعد مریم در دادگاه حقوقی برای گرفتن ضرر و زیانش شکایت می‌کند. دادگاه حقوقی باید همان رای قطعی کیفری را در مورد این موضوع رعایت کند.
در یک پرونده کیفری، رای قطعی صادر می‌شود که مالی متعلق به مریم نیست. سپس در دادگاه حقوقی بر سر همان مال اختلاف پیش می‌آید؛ دادگاهی که به موضوع حقوقی رسیدگی می‌کند، ملزم است آن رای قطعی کیفری را بپذیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر دادگاه کیفری رایی داده باشد ولی هنوز قطعی نشده باشد، این ماده هم اعمال می‌شود؟

بر اساس متن این ماده، فقط رای «قطعی» کیفری این اثر را دارد؛ دربارهٔ رای غیرقطعی چیزی در این متن گفته نشده است.

کدام دادگاه ملزم به رعایت این رای است؟

دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی می‌کند، ملزم به رعایت رای قطعی کیفری است.

برای اینکه این ماده اعمال شود، چه شرطی لازم است؟

اینکه رای کیفری قطعی بوده و در ماهیت امر حقوقی مؤثر باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←