ماده ۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه مکلف است ضمن صدور رای کیفری، در خصوص ضرر و زیان مدعی خصوصی نیز طبق ادله و مدارک موجود رای مقتضی صادر کند، مگر آنکه رسیدگی به ضرر و زیان مستلزم تحقیقات بیشتر باشد که در این صورت، دادگاه رای کیفری را صادر و پس از آن به دعوای ضرر و زیان رسیدگی می‌نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به دادگاه‌های کیفری می‌گوید وقتی در یک پروندهٔ کیفری حکم (رای) صادر می‌کنند، فقط به موضوع کیفری بسنده نکنند؛ بلکه اگر کسی به عنوان «مدعی خصوصی» در پرونده ادعای ضرر و زیان دارد، دادگاه باید بر اساس همان ادله و مدارکی که در پرونده وجود دارد، دربارهٔ آن ضرر و زیان هم تصمیم بگیرد.

اما یک استثنا وجود دارد: اگر بررسی ضرر و زیان نیاز به تحقیق و بررسی بیشتری داشته باشد، دادگاه ابتدا فقط حکم کیفری را صادر می‌کند و رسیدگی به ادعای ضرر و زیان را به مرحلهٔ بعد از آن موکول می‌کند.

«مدعی خصوصی» یعنی کسی که از جرم متحمل زیان شده و در پروندهٔ کیفری ادعای جبران خسارت دارد. توجه کنید که متن به مواد دیگر ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی متهم به ضرب و شتم مریم است. مریم به عنوان مدعی خصوصی ادعای هزینهٔ درمان می‌کند و مدارک پزشکی را هم ارائه داده است. دادگاه هم‌زمان با صدور حکم کیفری، دربارهٔ همان هزینهٔ درمان هم تصمیم می‌گیرد.
در همان پرونده، اگر مریم ادعای زیان‌هایی کند که برای اثباتشان به بررسی و تحقیق بیشتری نیاز باشد، دادگاه ابتدا حکم کیفری را صادر می‌کند و رسیدگی به ادعای ضرر و زیان را بعد از آن انجام می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

اگر در پروندهٔ کیفری از کسی خسارت دیده‌ام، دادگاه هم‌زمان به خسارت من هم رسیدگی می‌کند؟

بله، طبق این ماده دادگاه مکلف است همراه با صدور حکم کیفری، دربارهٔ ضرر و زیان شما بر اساس ادله و مدارک موجود هم تصمیم بگیرد؛ مگر اینکه بررسی آن نیاز به تحقیقات بیشتر داشته باشد.

اگر رسیدگی به خسارت من نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

در این حالت دادگاه ابتدا حکم کیفری را صادر می‌کند و پس از آن به دعوای ضرر و زیان رسیدگی می‌کند.

دادگاه بر چه اساسی دربارهٔ ضرر و زیان تصمیم می‌گیرد؟

بر اساس ادله و مدارک موجود در پرونده.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←