ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه دعوای ضرر و زیان ابتداء در دادگاه حقوقی اقامه شود، دعوای مذکور قابل طرح در دادگاه کیفری نیست، مگر آنکه مدعی خصوصی پس از اقامه دعوی در دادگاه حقوقی، متوجه شود که موضوع واجد جنبه کیفری نیز بوده است که در این صورت می‌تواند با استرداد دعوی، به دادگاه کیفری مراجعه کند. اما چنانچه دعوای ضرر و زیان ابتداء در دادگاه کیفری مطرح و صدور حکم کیفری به جهتی از جهات قانونی با تاخیر مواجه شود، مدعی خصوصی می‌تواند با استرداد دعوی، برای مطالبه ضرر و زیان به دادگاه حقوقی مراجعه کند. چنانچه مدعی خصوصی قبلاً هزینه دادرسی را پرداخته باشد نیازی به پرداخت مجدد آن نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «دعوای ضرر و زیان» (یعنی مطالبهٔ خسارتی که در نتیجهٔ یک کار wrongdoing به کسی وارد شده) می‌گوید اگر چنین دعوایی را ابتدا در دادگاه حقوقی مطرح کنید، دیگر نمی‌توانید همان موضوع را در دادگاه کیفری مطرح کنید. اما یک استثنا دارد: اگر بعد از اقامهٔ دعوا در دادگاه حقوقی بفهمید که موضوع جنبهٔ کیفری هم داشته است، می‌توانید دعوای خود را پس بگیرید (استرداد کنید) و به دادگاه کیفری مراجعه کنید.

حالت برعکس هم پیش‌بینی شده است: اگر دعوای ضرر و زیان را ابتدا در دادگاه کیفری مطرح کنید و صدور حکم کیفری به دلیلی قانونی به تأخیر بیفتد، مدعی خصوصی می‌تواند دعوا را پس بگیرد و برای مطالبهٔ خسارت به دادگاه حقوقی برود. در پایان ماده یک نکتهٔ مالی گفته شده: اگر مدعی خصوصی قبلاً هزینهٔ دادرسی را پرداخته باشد، لازم نیست دوباره آن را بپردازد.

مصادیق واقعی

علی ابتدا در دادگاه حقوقی از مریم مطالبهٔ خسارت می‌کند. بعداً متوجه می‌شود موضوع جنبهٔ کیفری هم دارد. طبق این ماده می‌تواند دعوای خود را پس بگیرد و به دادگاه کیفری مراجعه کند.
علی دعوای ضرر و زیان را در دادگاه کیفری مطرح کرده است، اما صدور حکم کیفری به دلیلی قانونی به تأخیر می‌افتد. او می‌تواند دعوا را پس بگیرد و برای مطالبهٔ خسارت به دادگاه حقوقی برود.

سؤالات پرتکرار

اگر اول در دادگاه حقوقی شکایت کنم، بعد بفهمم موضوع جنبهٔ کیفری هم دارد، چه کار کنم؟

طبق این ماده می‌توانید دعوا را استرداد (پس بگیرید) و به دادگاه کیفری مراجعه کنید.

اگر در دادگاه کیفری دعوای خسارت مطرح کرده باشم و صدور حکم کیفری به تأخیر بیفتد، می‌توانم به دادگاه حقوقی بروم؟

بله، در این صورت می‌توانید با استرداد دعوا برای مطالبهٔ ضرر و زیان به دادگاه حقوقی مراجعه کنید.

اگر هزینهٔ دادرسی را قبلاً پرداخته باشم، برای مراجعه به دادگاه دیگر باید دوباره پول بدهم؟

نه، این ماده می‌گوید در این حالت نیازی به پرداخت مجدد هزینهٔ دادرسی نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←