ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازپرس در صورت صدور قرار منع، موقوفی یا ترک تعقیب باید درباره استرداد و یا معدوم کردن اشیاء و اموال مکشوفه که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده، از جرم تحصیل شده، حین ارتکاب استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده است، تعیین تکلیف کند. در مورد ضبط این اموال یا اشیاء دادگاه تکلیف آنها را تعیین می کند. بازپرس مکلف است مادام که پرونده نزد او جریان دارد به تقاضای ذی نفع و با رعایت شرایط زیر، دستور رد اموال و اشیای مذکور را صادر کند: الف - وجود تمام یا قسمتی از آن اشیاء و اموال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد. ب - اشیاء و اموال بلا معارض باشد. پ - از اشیاء و اموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم شود.

تبصره ۱

در تمام امور کیفری، دادگاه نیز باید ضمن صدور رای، نسبت به استرداد، ضبط و یا معدوم کردن اشیاء و اموال موضوع این ماده تعیین تکلیف کند.

تبصره ۲

متضرر از تصمیم بازپرس یا دادگاه در مورد اشیاء و اموال موضوع این ماده، می‌تواند طبق مقررات اعتراض کند، هر چند قرار بازپرس یا حکم دادگاه نسبت به امر کیفری قابل اعتراض نباشد. در این مورد، مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیم بازپرس، دادگاه و نسبت به تصمیم دادگاه، دادگاه تجدید نظر استان است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره تکلیف اشیاء و اموالی است که در جریان یک پرونده کیفری کشف شده‌اند؛ مثل چیزی که وسیله یا دلیل جرم بوده، از جرم به دست آمده، هنگام جرم استفاده شده یا برای استفاده در جرم اختصاص داده شده است.

اگر بازپرس قرار منع، موقوفی یا ترک تعقیب صادر کند، باید درباره استرداد یا معدوم کردن این اشیاء و اموال تعیین تکلیف کند. اما تعیین تکلیف درباره ضبط این اموال و اشیاء بر عهده دادگاه است.

همچنین بازپرس تا وقتی پرونده نزد او جریان دارد، با تقاضای ذی‌نفع و با سه شرط می‌تواند دستور رد مال را صادر کند: وجود آن مال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد، بلا معارض باشد، و از اموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم شود. تبصره ۱ می‌گوید دادگاه هم در همه امور کیفری باید هنگام صدور رای درباره استرداد، ضبط یا معدوم کردن این اموال تعیین تکلیف کند. تبصره ۲ هم حق اعتراض برای متضرر از تصمیم بازپرس یا دادگاه پیش‌بینی کرده است؛ اعتراض به تصمیم بازپرس در دادگاه و اعتراض به تصمیم دادگاه در دادگاه تجدیدنظر استان رسیدگی می‌شود.

مصادیق واقعی

علی در یک پرونده کیفری، تلفن همراهی را که گفته می‌شود وسیله ارتکاب جرم بوده تحویل بازپرس می‌دهد. اگر بازپرس قرار ترک تعقیب صادر کند، باید درباره استرداد یا معدوم کردن آن تلفن تعیین تکلیف کند و ضبط آن را دادگاه مشخص می‌کند.
مریم ذی‌نفع مالی است که در بازپرسی نگهداری می‌شود. اگر پرونده نزد بازپرس جریان داشته باشد و آن مال برای بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد، بلا معارض باشد و از اموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم شود، بازپرس به تقاضای او دستور رد مال را صادر می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر بازپرس قرار ترک تعقیب بدهد، تکلیف اشیای کشف‌شده چه می‌شود؟

بازپرس باید درباره استرداد یا معدوم کردن اشیاء و اموالی که در این ماده گفته شده تعیین تکلیف کند. تعیین تکلیف درباره ضبط این اموال و اشیاء بر عهده دادگاه است.

بازپرس در چه شرایطی دستور رد اموال را صادر می‌کند؟

بازپرس مادام که پرونده نزد او جریان دارد، به تقاضای ذی‌نفع و با رعایت این شرایط دستور رد را صادر می‌کند: وجود مال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد، بلا معارض باشد، و از اموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم شود.

اگر به تصمیم بازپرس یا دادگاه درباره این اموال اعتراض داشته باشم، چه کار می‌توانم بکنم؟

طبق این ماده می‌توانی طبق مقررات اعتراض کنی، حتی اگر قرار بازپرس یا حکم دادگاه نسبت به امر کیفری قابل اعتراض نباشد. مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیم بازپرس، دادگاه است و نسبت به تصمیم دادگاه، دادگاه تجدیدنظر استان.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک