ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بزه دیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان می‌گردد و چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند، «شاکی» و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند، «مدعی خصوصی» نامیده می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده توضیح می‌دهد که «بزه‌دیده» چه کسی است: کسی که از وقوع یک جرم به او ضرر و زیان وارد شده است. یعنی همین که کسی از جرم آسیب ببیند، بزه‌دیده به حساب می‌آید.

متن می‌گوید همین بزه‌دیده بسته به کاری که انجام می‌دهد، نام دیگری هم می‌گیرد: اگر از مقام‌های مربوطه بخواهد که مرتکب جرم تعقیب شود، به او «شاکی» گفته می‌شود؛ و اگر بخواهد ضرر و زیانی که به او وارد شده جبران شود، به او «مدعی خصوصی» می‌گویند.

پس این دو عنوان، دو نقش متفاوت برای یک شخص (بزه‌دیده) هستند و به درخواستی که او مطرح می‌کند بستگی دارند. این ماده تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با شکستن شیشهٔ مغازهٔ مریم به او ضرر مالی زده است. مریم بزه‌دیده است. اگر مریم از مرجع مربوطه بخواهد که علی تعقیب شود، در این نقش «شاکی» است.
در همان مثال، اگر مریم مطالبه کند که خسارت شیشهٔ شکسته به او جبران شود، در این نقش «مدعی خصوصی» نامیده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

بزه‌دیده یعنی چه؟

بر اساس این ماده، بزه‌دیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان می‌شود.

چه زمانی به بزه‌دیده «شاکی» گفته می‌شود؟

وقتی که تعقیب مرتکب را درخواست کند.

چه زمانی به بزه‌دیده «مدعی خصوصی» گفته می‌شود؟

وقتی که جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←