ماده ۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه ایرادات تا پایان جلسه اول دادرسی اعلام نشده باشد دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رای دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «ایرادات» در دعوای مدنی است. ایراد یعنی اشکالی که یکی از طرفین به روند دادرسی می‌گیرد (نه به اصل حق خودش). متن می‌گوید اگر این ایرادها تا پایان جلسهٔ اول دادرسی مطرح نشده باشند، دادگاه وظیفه ندارد جدا و مستقل از اصل دعوا دربارهٔ آن‌ها تصمیم بگیرد.

به زبان ساده: اگر می‌خواهید دادگاه به ایراد شما جداگانه رسیدگی کند، باید آن را تا پایان جلسهٔ اول مطرح کنید. اگر بعد از آن مطرح شود، دادگاه می‌تواند ایراد را همراه با اصل دعوا و در جریان رسیدگی اصلی بررسی کند، نه به‌صورت جداگانه و پیش از ورود به ماهیت دعوا.

این ماده ظاهراً شرایط و نتیجهٔ دقیق این وضعیت را بیشتر توضیح نمی‌دهد؛ مثلاً روشن نیست اگر ایراد دیر مطرح شود سرنوشت نهایی آن چیست. متن فقط همین را می‌گوید که دادگاه «مکلف نیست» جدا از ماهیت دعوا دربارهٔ آن رای بدهد.

مصادیق واقعی

علی از مریم شکایت مدنی می‌کند. مریم می‌خواهد ایراد بگیرد که دادگاه محل رسیدگی مناسب نیست، ولی در جلسهٔ اول این ایراد را مطرح نمی‌کند و در جلسهٔ بعد می‌گوید. بر اساس این ماده، دادگاه لازم نیست جدا از اصل دعوا به آن ایراد رسیدگی کند.
در دعوایی، طرف مقابل ایرادی به روند دادرسی دارد ولی آن را تا پایان جلسهٔ اول اعلام نمی‌کند. با این متن، دادگاه اجباری ندارد که پیش از ورود به اصل دعوا، جداگانه دربارهٔ آن ایراد تصمیم بگیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر ایرادم را در جلسهٔ اول مطرح نکنم چه می‌شود؟

بر اساس این ماده، اگر ایراد تا پایان جلسهٔ اول اعلام نشود، دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا دربارهٔ آن رای بدهد.

منظور از «جدا از ماهیت دعوا» چیست؟

یعنی دادگاه لازم نیست پیش از رسیدگی به اصل موضوع دعوا، مستقل و جداگانه دربارهٔ آن ایراد تصمیم بگیرد.

اگر ایراد را در جلسهٔ اول مطرح کنم، دادگاه باید جداگانه به آن رسیدگی کند؟

این متن فقط حالت «اعلام نشدن تا پایان جلسهٔ اول» را بیان می‌کند و دربارهٔ تکلیف دادگاه در حالت اعلام‌شدن، چیزی نمی‌گوید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک