ماده ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مورد بند (۱) ماده (۸۴) هرگاه دادگاه خود را صالح نداند مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می‌نماید و طبق ماده (۲۷) عمل می‌کند و در مورد بند (۲) ماده (۸۴) هرگاه دعوا در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد، از رسیدگی به دعوا خودداری کرده پرونده را به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است می‌فرستد و در سایر موارد یادشده در ماده (۸۴) قرار رد دعوا صادر می‌نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی در جریان یک پرونده، یکی از ایرادها یا موانع رسیدگی که در ماده ۸۴ آمده مطرح شود، دادگاه بسته به نوع آن ایراد سه کار متفاوت انجام می‌دهد.

اگر ایراد از نوع بند (۱) ماده ۸۴ باشد و دادگاه خودش را صلاحیت‌دار نداند، قرار «عدم صلاحیت» صادر می‌کند و طبق ماده ۲۷ عمل می‌کند (این ماده فقط به ماده ۲۷ ارجاع داده و محتوای آن را توضیح نداده است). اگر ایراد از نوع بند (۲) ماده ۸۴ باشد و همان دعوا در دادگاه دیگری در حال رسیدگی باشد، دادگاه از رسیدگی به دعوا خودداری می‌کند و پرونده را به همان دادگاهی می‌فرستد که دعوا در آن مطرح است. در باقی مواردی که در ماده ۸۴ ذکر شده، دادگاه قرار «رد دعوا» صادر می‌کند.

نکته: متن این ماده فهرست بندهای ماده ۸۴ را بازگو نکرده و فقط به آن‌ها ارجاع داده است؛ بنابراین معلوم نیست هر بند دقیقاً به چه ایرادی اشاره دارد و این متن درباره اعتبار یا اصلاح‌شدن خودش هم چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی در دادگاه شهر خودش علیه مریم اقامت دعوا می‌کند. مریم در پاسخ می‌گوید این دادگاه صلاحیت ندارد (ایراد موضوع بند ۱ ماده ۸۴). دادگاه اگر بپذیرد که صلاحیت ندارد، قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند و طبق ماده ۲۷ عمل می‌کند.
علی همان دعوا را هم در دادگاه شهر الف و هم در دادگاه شهر ب مطرح کرده است. در دادگاه ب گفته می‌شود که پرونده همان دعوا در دادگاه دیگری در حال رسیدگی است (ایراد موضوع بند ۲ ماده ۸۴). دادگاه ب از رسیدگی خودداری می‌کند و پرونده را به دادگاهی می‌فرستد که دعوا در آن مطرح است.

سؤالات پرتکرار

اگر دادگاه بگوید من صلاحیت رسیدگی به این پرونده را ندارم، چه تصمیمی می‌گیرد؟

بر اساس این ماده، در مورد بند (۱) ماده ۸۴ دادگاه قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند و طبق ماده ۲۷ عمل می‌کند. متن این ماده محتوای ماده ۲۷ را توضیح نداده است.

اگر پرونده‌ای که من مطرح کرده‌ام در دادگاه دیگری هم در حال رسیدگی باشد، این دادگاه چه می‌کند؟

در مورد بند (۲) ماده ۸۴، دادگاه از رسیدگی به دعوا خودداری می‌کند و پرونده را به دادگاهی می‌فرستد که دعوا در آن مطرح است.

منظور از «سایر موارد یادشده در ماده ۸۴» چیست؟

این ماده فقط به سایر موارد ماده ۸۴ ارجاع داده و آن‌ها را نام نبرده است؛ تنها نتیجه را مشخص کرده که در آن موارد قرار رد دعوا صادر می‌شود. برای دانستن فهرست آن موارد باید به خود ماده ۸۴ مراجعه کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←