ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر معسر فوت شود، ورثه نمی‌توانند از حکم اعسار هزینه دادرسی مورث استفاده نمایند، لکن فوت مورث در هر یک از دادرسی‌های نخستین و تجدید نظر و فرجام مانع جریان دادرسی در آن مرحله نیست و هزینه دادرسی از ورثه مطالبه می‌شود، مگر آنکه ورثه نیز اعسار خود را ثابت نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که به‌خاطر ناتوانی مالی (اعسار) از پرداخت هزینه دادرسی، حکم اعسار گرفته است. اگر این شخص فوت کند، بستگان و ورثه‌اش نمی‌توانند از آن حکم اعسار برای خودشان استفاده کنند؛ یعنی معافیت مالی او به آن‌ها منتقل نمی‌شود و هزینه دادرسی از ورثه خواسته می‌شود.

اما فوت این شخص باعث توقف پرونده در همان مرحله‌ای که هست نمی‌شود؛ چه در مرحلهٔ نخستین، چه تجدیدنظر و چه فرجام، روند دادرسی متوقف نمی‌شود و ادامه پیدا می‌کند. تنها راهی که ورثه می‌توانند هزینه دادرسی از آن‌ها مطالبه نشود این است که خودشان هم ناتوانی مالی (اعسار) خود را اثبات کنند.

نکته: خودِ متن به جزئیات بیشتر توضیح نداده و مشخص نکرده است که این مطالبه چگونه و در چه مرحله‌ای انجام می‌شود.

مصادیق واقعی

علی در پرونده‌ای حکم اعسار از هزینه دادرسی گرفته بود. علی فوت می‌کند و فرزندانش که ورثهٔ او هستند، نمی‌توانند به استناد حکم اعسار پدرشان از پرداخت هزینه دادرسی معاف شوند و هزینه از آن‌ها مطالبه می‌شود؛ مگر اینکه آن‌ها هم ناتوانی مالی خود را ثابت کنند.
مریم که حکم اعسار داشت، در مرحلهٔ تجدیدنظر فوت می‌کند. فوت او باعث توقف دادرسی در آن مرحله نمی‌شود و ورثهٔ او باید هزینه دادرسی را بپردازند، مگر اینکه اعسار خودشان را ثابت کنند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که حکم اعسار گرفته فوت کند، آیا خانواده‌اش هم از پرداخت هزینه دادرسی معاف می‌شوند؟

نه. ورثه نمی‌توانند از حکم اعسار او استفاده کنند و هزینه دادرسی از ورثه مطالبه می‌شود، مگر اینکه ورثه هم اعسار خودشان را ثابت کنند.

فوت فرد معسر باعث توقف پرونده می‌شود؟

نه. بر اساس این متن، فوت او در هیچ‌یک از مراحل دادرسی نخستین، تجدیدنظر و فرجام مانع جریان دادرسی در آن مرحله نمی‌شود.

ورثه چه کاری می‌توانند بکنند تا هزینه دادرسی از آن‌ها مطالبه نشود؟

تنها راهی که در این متن گفته شده این است که ورثه نیز اعسار خود را ثابت کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک