ماده ۵۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مورد دعاوی متعددی که مدعی اعسار بر یک نفر همزمان اقامه می‌نماید حکم اعساری که نسبت به یکی از دعاوی صادر شود نسبت به بقیه دعاوی نیز موثر خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که می‌خواهد به دلیل نداشتن توان مالی، از پرداخت هزینهٔ دادرسی معاف شود (به این حالت «اعسار» می‌گویند). اگر این شخص همزمان چند دعوا را بر ضد یک نفر واحد مطرح کرده باشد، حکم اعساری که در یکی از این دعواها صادر شود، برای بقیهٔ آن دعواها هم اثر دارد.

یعنی لازم نیست برای هر یک از آن دعواها جداگانه حکم اعسار بگیرد؛ یک حکم کافی است. در متن این ماده، سه شرط دیده می‌شود: دعاوی متعدد باشند، بر یک نفر اقامه شده باشند و همزمان مطرح شده باشند.

مصادیق واقعی

علی همزمان چند دعوا بر ضد مریم مطرح کرده و در همهٔ آنها درخواست کرده که به دلیل نداشتن توان مالی، از پرداخت هزینهٔ دادرسی معاف شود. اگر دادگاه در یکی از این دعواها حکم اعسار او را صادر کند، همان حکم برای دعواهای دیگر او بر ضد مریم نیز کافی است.
مریم در دو پروندهٔ جداگانه اما همزمان بر ضد علی اقامه دعوا می‌کند و مدعی اعسار از هزینهٔ دادرسی است. وقتی در یکی از پرونده‌ها حکم اعسار صادر شود، در پروندهٔ دیگر هم به همان حکم استناد می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر برای یکی از دعواهایم حکم اعسار بگیرم، باید برای بقیه هم جداگانه درخواست بدهم؟

بر اساس همین متن، نه؛ حکم اعساری که نسبت به یکی از دعاوی صادر شود نسبت به بقیه دعاوی نیز موثر است.

شرط اثر داشتن این حکم برای بقیهٔ دعواها چیست؟

اینکه دعاوی متعدد باشند، همه بر یک نفر همزمان اقامه شده باشند.

اگر دعواهای من بر ضد چند نفر مختلف باشد، این حکم چه می‌شود؟

متن این ماده فقط حالتی را گفته که دعاوی بر «یک نفر» اقامه شده باشد؛ دربارهٔ دعاوی بر ضد افراد مختلف چیزی در این متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←